کد خبر : 5875
Print

حکیم حاج ملاهادی سبزواری کسی که مقام عملش از مقام علمش بالاتر است

یکشنبه ۱۰ اسفند ۱۳۹۳ ساعت ۲۰:۰۴

Image title

سبزوارنگار/شهید مطهری می‌نویسد: حاجى سبزوارى صاحب کتاب منظومه، حکیم و فیلسوف و عارف و فوق العاده مرد متّقى با حالى است و گر چه شهرتش به علمش است ولى مقام عملش از مقام علمش بالاتر است.

هشتم اسفند روز بزرگداشت حاج ملاهادی سبزواری است؛ حکیم گرانمایه ی ایرانی که با دانایی در حکمت و عرفان، اندیشه های ملاصدرا در حکمت متعالیه را احیا کرد و با نگارش اثر شرح منظومه تاثیر بسزایی بر فلسفه ی اسلامی گذاشت.

 

ملا هادی سبزواری مشهور به حکیم سبزواری در ۱۱۷۶ هجری خورشیدی در خانواده ای متدین در سبزوار دیده به جهان گشود. او در کودکی یادگیری صرف و نحو و مقدمات را آغاز کرد و در آن سال ها پدر را از دست داد و از آن پس با سرپرستی پسرعمه ی خود حاج ملاحسین سبزواری در مشهد به تحصیل پرداخت؛ در محضر او فقه و اصول آموخت و در ۲۰ سالگی در این زمینه به درجه ی استادی رسید.

 

این فیلسوف اسلامی به اصفهان رفت و در نزد ملا اسماعیل کوشکی اصفهانی که دانش بسیار و بیانی شیوا داشت، به فراگیری علوم و معارف همت گماشت و در محضر وی و ملاعلی نوری فلسفه، منطق و عرفان آموخت. او هشت سال در اصفهان ماند و در این دوره افق های تازه ای در علم حکمت فرا روی او گشوده شد.

 

حاج ملاهادی سبزواری به مشهد بازگشت و پس از پنج سال تدریس در این شهر، برای زیارت خانه ی خدا رهسپار مکه شد. وی در راه بازگشت به دلیل ناامن بودن راه ها یک سال در کرمان ماند و در این مدت به سیر و سلوک روی آورد. او به سبزوار بازگشت و به تدریس فلسفه ی اسلامی پرداخت.

 

این حکیم فرزانه در جلسه های درس خود با شرح افکار و نظریه های فلسفی ملاصدرا توانست مکتب حکمت متعالیه را احیا کند.

 

حکیم حاج ملاهادی سبزواری، شعر نیز می سرود و به اسرار تخلص داشت. وی مهمترین بحث های فلسفه ی اسلامی و منطق را در قالب یک هزار و ۳۰۰ بیت به زبان عربی سرود و در کتابی با عنوان شرح منظومه سبزواری گردآوری کرد و به توضیح و تبیین آن ها پرداخت. نوشتن این کتاب ۲۰ سال طول کشید و اکنون از آن به عنوان یک منبع برجسته ی فلسفه ی اسلامی یاد می شود. او دیوان اشعاری هم به زبان فارسی نگاشت و در آن نکته های عالی عرفانی را به نظم درآورد.

 

شرح مثنوی معنوی، حاشیه بر اسفار و حاشیه بر زبدةالاصول شیخ بهایی از دیگر آثاری به شمار می روند که از وی به یادگار مانده است. اسرارالحکم و شرح اسماء الحسنی یا شرح جوشن کبیر و شرح دعای صباح نیز از آثار علمی و قرآنی حکیم حاج ملاهادی سبزواری محسوب می شوند.

 

شاگردان برجسته ای در محضر این فیلسوف گرانمایه پرورش یافتند که از جمله ی آنها می توان آخوند ملامحمد کاظم خراسانی، افتخار الحکما، حاج میرزا حسین علوی سبزواری ، آخوند ملاحسینقلی همدانی درجزینی، صدرالعلماء علوی، شیخ عبدالحسین شیخ العراقین و ادیب پیشاوری را نام برد. جلسه های درس او چنان جاذبه ای داشت که افراد زیادی از نقطه های مختلف ایران و کشورهایی مانند هند، افغانستان، ترکیه و عربستان در کلاس درس او حاضر می شدند.

 

سرانجام حکیم حاج ملاهادی سبزواری پس از عمری تلاش در زمینه ی فلسفه ی اسلامی و احیای حکمت متعالیه ی ملاصدرا در هشتم اسفند ۱۲۵۱ هجری خورشیدی در سبزوار چشم از جهان فرو بست اما آثار او همچنان چراغ راه فلاسفه ایران زمین است.

 

**پژوهشگر گروه اطلاع رسانی ایرنا به مناسبت روز بزرگداشت حکیم حاج ملاهادی سبزواری با علیرضا هدایی استاد فلسفه ی اسلامی در دانشگاه تهران به گفت و گو پرداخته است.

 

علیرضا هدایی از حکیم ملاهادی سبزواری به عنوان یکی از بزرگترین فیلسوفان اسلامی یاد کرد و گفت: این فیلسوف گرانمایه بیشتر در زمینه ی تبیین مسلک فلسفی حکمت متعالیه که ملاصدرا آن را با تلفیق فلسفه ی مشاء و حکمت اشراق و به یک اعتبار درآمیختن عقل و شهود بنیان نهاد، فعالیت می کرد.

 

وی افزود: حکیم حاج ملاهادی سبزواری از برجسته ترین کسانی بود که مکتب فلسفی ملاصدرا را ترویج داد و خود نیز آرای جدیدی را به آن اضافه کرد.

 

این استاد دانشگاه تصریح کرد: حکیم حاج ملاهادی سبزواری کتاب های مختلفی در زمینه ی منطق، فلسفه و ادبیات ازخود به یادگار گذاشت که از آن جمله می توان به شرح منظومه ی وی اشاره کرد. این کتاب در ۲ بخش حکمت و منطق آمده است و سال هاست که در حوزه های فلسفی و شیعی تدریس می شود.

 

وی درباره ی فلسفه ی حکمت گفت: برپایه تعریفی که از حکمت ارایه شده است چنان تلقی می شد که عالم عینی خارج، یک عالم عقلی بشود به این معنی که خود شخص به حقیقت های موجود دست یابد.

 

هدایی خاطرنشان کرد: این فیلسوف اسلامی از سلوک عرفانی خاصی برخوردار بود و در بحث های فلسفی به آن می پرداخت.

 

وی از دیگر اثرهای حکیم حاج ملاهادی سبزواری به اسرارالحکم اشاره کرد و گفت: این کتاب در زمینه ی فلسفه است و بیشتر رنگ و بوی عرفان دارد. وی تعلیقاتی بر کتاب های مختلف عرفانی داشته است.

 

استاد فلسفه ی اسلامی دانشگاه تهران درباره ی شخصیت این حکیم فرزانه عنوان کرد: او دوره ای از عمر خود را در عمل به تهذیب نفس به شیوه ی خاصی پرداخت که می توان آن را نفس کُشی نیز نامید؛ این عمل در آثارش مشهود است. در گزارش هایی که از زندگی وی ارایه شده، آمده است که در زمان تدریس چنان شور و عرفانی بر او حاکم می شد که توجه همگان را به خود جلب می کرد.

 

وی درباره ی تاثیر حکیم حاج ملاهادی سبزواری در فلاسفه پس از خود گفت: آثار او از جمله شرح منظومه ی وی برای بسیاری از کسانی که مشتاق یادگیری فلسفه بوده اند به عنوان پیش فرض آموزش داده می شد و اینگونه این فیلسوف نامدار در تبیین و ساماندهی ذهن فلسفی فیلسوفان پس از خود اثر گذاشت. اگر کسی قصد مطالعه ی کتاب هایی در خصوص افکار ملاصدرا را داشته باشد باید ابتدا فلسفه ی ملاهادی سبزواری را بخواند.

 

وی با اشاره به طبع شعر حکیم حاج ملاهادی سبزواری گفت: ایشان شعرهایی را سروده که جنبه ی عرفانی دارد و در آن با رویکرد، حس و حال خاص خود در زمان سرودن شعر، از استعاره هایی عرفانی بهره مند شده است./.فرمانداری سبزوار

نظر دهید ...
نظر شما :
نام و نام خانوادگی :
پست الکترونیکی :
تصویر امنیتی :
CAPTCHA
نظرات شما ...
مشاهیر

از شریعتی ساواکی تا مصدق انگلیسی!!

حکیم سبزواری به عنوان خاتم الفلاسفه شناخته می شود

ديكتاتور، تنهاست

برای گشایش فضای گفت‌وگو و اعتراض اقدامات عملی صورت گیرد

مردی که معلولیت را بی اثر کرد

منزل حمید ممتحنی به دانشگاه حکیم سبزواری واگذار شد

هفتمین همایش ملی ابوالفضل بیهقی برگزار شد

زبان نمادین در قرآن از نگاه شریعتی

شریعتی، دموکراسی و دموکراسی متعهد

چهلمین سالگرد عروج دکتر علی شریعتی در سبزوار برگزار ‌شد

چرا همچنان به شریعتی نیازمندیم؟

درباره مراسم چهلمین سالگرد دکتر شریعتی

اشعار مرحوم استاد سبزواری شناسنامه منظوم انقلاب اسلامی است

اسماعیل عبدی را آزاد کنید!

نامه سرگشاده به رئیس جمهور منتخب در دفاع از اسماعیل عبدی

بنیاد بین المللی استاد حمید سبزواری در سبزوار راه اندازی می شود

روحانی کاندیدای قطعی اصلاح طلبان شد

نام حکیم سبزواری در تاریخ فلسفه جهان جاودانه است

اسکار فرهادی؛ پیروزی فرهنگ بر سیاست!

پیام دکتر علی لاریجانی به همایش نکوداشت حکیم سبزواری

درد ما داخلی‌ است/راهی برای فرصت‌‌طلبان بیگانه باز نخواهیم کرد

راوی صادق تاریخ انقلاب به امام پیوست

ثبت کتاب تاریخ بیهقی به عنوان میراث معنوی جهانی در یونسکو

ششمین همایش ملی بزرگداشت ابوالفضل بیهقی در دانشگاه حکیم سبزواری آغاز به کار کرد

امام حسین(ع) از مدینه و مکه برای شهادت خارج نشد

ششمین همایش ملی بیهقی برگزار می شود

چرا به شجریان نیازمندیم؟

تحويل بخشي از وسايل مرحوم حمید سبزواری به موزه

مراسم بزرگداشت شارح نهج البلاغه در شهر ششتمد برگزار شد

نرم‌افزار جامع چند رسانه‌ای «حمید» در سبزوار تولید شد