کد خبر : 6989
Print
دکتر سید ابوالفضل حسینی(عضو هیات علمی دانشگاه حکیم سبزواری):

داروین و دانشگاه

چهارشنبه ۱ مهر ۱۳۹۴ ساعت ۲۲:۵۸

Image titleسبزوارنگار/دکتر سید ابوالفضل حسینی 

هم اکنون، در زیست شناسی، قوانین و اصولی وجود دارد. مثل این که DNA" حاوی اطلاعات ژنتیکی است". "پروتئین ها بر اساس نقشه ی موجود در اطلاعات ژنتیکی  موجود ساخته می شوند"  ."گیاهان سبز در اثر فتو سنتز مواد(غذایی) می سازند. " و ...

  اما، با این حال هیچکدام مانند نظریه ی داروین مورد توجه و چالش برانگیز نبوده است. چرا؟

 شاید به خاطر آن که ظاهراً با عقاید مذهبی بخش زیادی از مردم منافات دارد.

شاید به علت آن که این نظریه مورد سوء استفاده ی صاحبان قدرت قرار گرفته و می گیرد.

و شاید های دیگر....Image title

  یکی از دانشجویان ... اعتقاد دارد که " نظریه ی داروین تا یک جایی می تواند حرفی برای گفتن داشته باشد، ولی با دین و آن چه خدا در قرآن گفته است، منافات دارد. فقها که کارشناسان دینی اند، می توانند در این زمینه اظهار نظر کنند و قرآن هم گفته  که باید از هر قومی کسانی بروند فقیه شوند تا مردم از آنان تبعیت کنند."

  می گویم:

اولاً، در قرآن  آمده است که " ولو لا نفر ... لیتفقهوا فی الدین.." ( لازم است کسانی از هر قومی به دنبال تفقه در دین بروند ...تا آنان را آگاه کنند.)

فقه در این آیه و در قرآن به معنی فقه مصطلح امروز ما نیست. معمولاً فقه در کنار کلام، فلسفه، عرفان، تفسیر و...علم مشخصی است و "فقیه" در بیشتر طول تاریخ اسلام وتشیع، به کسانی اطلاق شده و می شود که در احکام شریعت، صاحب نظرند. پس الزاماً یک فقیه در علوم دیگری مثل کلام، تفسیر، فلسفه، علوم تجربی و....صاحب نظر نیست و نباید انتظار داشت که فقیه، حلال مشکلات و مسائلی باشد که در آنها تخصصی ندارد.

ثانیاً، تبعیت در کدام نوع از موضوعات و مسائل ؟

آیا می توان در اصول عقاید که پایه ی دینداری است، تقلید کرد؟ حتی از فقیه؟  پاسخ روشن است که "نه".

قرآن صحنه ای از آخرت را ترسیم کرده است که گمراهان می گویند " انا اطعنا سادتنا وکبرائنا..." (یعنی ما از آقاهایمان وبزرگانمان اطاعت کردیم و گمراه شدیم.) وخداوند این توجیه را نمی پذیرد. یعنی اطاعت از آقاها و بزرگان در برابر عقل و علم، از نظر قرآن پذیرفتنی نیست. در قرآن آمده است که " ویجعل الرجس علی الذین لایعقلون " (خداوند پلیدی  وناپاکی را بر کسانی قرار داده است که تعقل نمی کنند.) و نیز با صراحت تمام، قرآن تاکید می کند که "ولا تقف ما لیس لک به علم ، ان السمع والبصر والفؤاد کل اولئک کان عنه مسوولاً" (از آنچه که به آن علم ندارید ، پیروی نکنید. گوش و چشم و دلتان - همه- مورد باز خواست قرار می گیرند.) برای عاقل، همین اشاره از قرآن کفایت می کند.

اما نظریه ی تکاملی داروین، ربطی به حوزه ی فقاهت احکام شریعت ندارد. پژوهشی علمی است که در منطق بزرگان دینی ما مثاب است، حتی اگر غلط باشد و من ادعا می کنم که داروین از برجستگان عمل کننده به این ندای قرآنی است که مکرر خواسته است "قل سیروا فی الارض.."(بگو در زمین سیر کنید..) نتایج سیر و سفر های او و جمع آوری نمونه های موجودات بود که او را به این نتیجه رساند که موجودات زنده همه ازیک جا منشا گرفته اند و شاخه های درخت حیات کم و بیش با هم خویشاوندند و حیات از شکل ساده ای به تنوع امروزی رسیده است .

داروین این نظریه را مخالف با وجود پروردگار نمی دانست و خود نه تنها یک فرد معتقد به خدا و دین بود، بلکه پیش از آن یک کارشناس علوم دینی هم بود.

در "کلام جدید" به موضوع نظریه ی تکامل  هم می پردازند و نباید دانشجوی ما در این زمینه به فقیه مراجعه کند. خوشبختانه فقهای جدی و صاحب نام شیعه نیز در این خصوص اظهار نظری نکرده اند. برخی از عالمان دینی ما اعتقاد به تکامل را منافی توحید ندانسته اند و بعضی از اندیشمندان نواندیش مسلمان نیز از داستان آدم در قرآن به نکته های جدید خوبی  رسیده اند.

  دین شناسی ما در حال تکامل است. قرآن شناسی ما نیز در حال تکامل است. باید به نوآوری هایی که دانشمندان مسلمان (همچون نصرحامد ابوزید ) و دیگران  (مانند پروفسور توشیهیکو ایزوتسو ) در زمینه ی قرآن شناسی به ما عرضه کرده اند، روی خوش نشان دهیم. اینان عقلانیت، خردورزی، علم، فلسفه، کلام جدید، زبان شناسی و هرمنوتیک و... را در خدمت قرآن شناسی قرار داده اند و قرآن را به عنوان متنی که برای امروز و فردای ما سخن ها دارد، مطرح کرده اند.

به داشته های گذشته ی خود اکتفا نکنیم و دستاورد های علمی را شبهه افکنی قلمداد نکنیم و در دانشگاه با نظریات علمی، فرهنگ، اقتصاد و سیاست و... به صورت علمی، عقلی، تحلیلی و انتقادی – البته در فضای آزادی اندشه ها- مواجه شویم.

 در آینده، در باره ی تکامل و توحید، سخن خواهم گفت. ان شاء الله.

نظر دهید ...
نظر شما :
نام و نام خانوادگی :
پست الکترونیکی :
تصویر امنیتی :
CAPTCHA
نظرات شما ...
یادداشت ها

افکار عمومي و چند نکته ! ​

رئیس‌جمهور واقعی، مقام رهبری است

از شریعتی ساواکی تا مصدق انگلیسی!!

دولت تا اطلاع ثانوی تدارکاتچی است!

برای مردی از تبار خدمت و فروتنی!

چرا سیاست در ایران بسیار جذاب است؟

مردانی که افسار رفتار و زبان خود را ندارند از رفتن به ورزشگاه محروم شوند

باید ضمانت اجرایی منشور حقوق شهروندی تضمین شود

تمامی تلاشم را در جهت دفاع از کیان آموزش و پرورش به کار خواهم بست

فاشیسم دم در ایستاده است!

گریس چرخ های بوروکراسی

مبارزه با اژدهای هفت سر فساد

نقطه پایانی بر یک آپارتاید!

نوید بازگشت امید به سیاست ایران!

از انقلاب دفاع می کنم

حجاب انقلابی و انقلاب حجابی

با وجود هزار انتقاد ریز و درشت

دوازده اشتباه جمعی زمانه ی انقلاب 57

«رفراندوم»؛ راهِ حل اختلاف درباره ی چگونگی نظر «مردم»

شکست اخلاقی آموزش و پرورش

ديكتاتور، تنهاست

جامعه زخم‌خورده اژدهای کومودو

ارزیابی کارنامه شبکه های اجتماعی در اعتراضات اخیر

سهم خواهی بی ثمر

بیانیه انجمن اسلامی معلمان سبزوار پیرامون اعتراضات اخیر کشور

بازخوانی حادثه‌های اخیر و مساله‌ی امنیت ایران

برای گشایش فضای گفت‌وگو و اعتراض اقدامات عملی صورت گیرد

بازیچه بیگانگان یا آتشفشان‌های خودساخته؟

از روحانی ناامیدیم ولی از خودمان نه!

استاني شدن بودجه آموزش‌و‌پرورش؛ فرصت يا چالش‌؟