کد خبر : 7021
Print
عاليه شكربيگي؛ جامعه‌شناس و استاد دانشگاه

آموزش حقوق شهروندي به دانش‌آموزان

یکشنبه ۱۲ مهر ۱۳۹۴ ساعت ۲۲:۲۲

Image titleسبزوارنگار/عاليه شكربيگي؛ جامعه‌شناس و استاد دانشگاه

در بالا رفتن آمار تخلفات رانندگي در جامعه عوامل مختلفي دخالت دارند كه هر كدام به ميزان متفاوتي در ايجاد اين مساله نقش داشته‌اند. كانون‌هاي جامعه‌پذيري در جامعه نتوانسته‌اند نقش خود را در پرورش حس قانون‌پذيري افراد جامعه به خوبي ايفا كنند.

چهار نهاد اصلي جامعه‌پذيري يعني خانواده، آموزش و پرورش، گروه‌هاي همسالان و رسانه‌ها در ايفاي اين نقش خود، كوتاهي كرده‌اند. همين كوتاهي نهادهاي جامعه‌پذيري در ايفاي نقش‌هايي كه بر عهده دارند باعث شده كه در رفتارهاي مردم نوعي قانون‌گريزي را شاهد باشيم. دروني كردن عمل به قانون و رعايت قانون در حقيقت احترام به حقوق شهروندي است.

عمل به حقوق شهروندي مزاياي زيادي را به همراه دارد كه احترام به حقوق ديگران، احترام به حقوق خود و احترام به قوانيني كه وضع شده‌اند از نمونه‌هاي آن هستند. به دليل تاثيرات مثبت و مهمي كه نهادينه كردن حقوق شهروندي در جامعه دارد بايد به آن توجه ويژه‌اي شود. حقوق شهروندي و عمل به قوانين در جامعه باید به‌خوبي در افراد نهادينه شود، نمونه آن رفتاري است كه افراد پشت يك چراغ قرمز در يك عصر خلوت جمعه در پيش مي‌گيرند. برخی افراد در اين مواقع از چراغ قرمز عبور مي‌كنند. اين رفتار نشان‌دهنده اين مساله است كه عمل به قانون و رعايت قانون در رفتارهاي این افراد دروني نشده است.

اين در حالي است كه عمل به قانون و رعايت آن بايد جزو رفتار و عادات افراد جامعه شود و همگان خود را موظف به عمل كردن به آن بدانند. يكي از پيامدهاي مثبت رعايت قانون و عمل به آن رسيدن به حقوق شهروندي است كه در جامعه‌اي به منصه ظهور مي‌رسد كه رفتارهاي مدني در آن نهادينه شده باشد. براي اينكه احترام به حقوق شهروندان در درجه اول دغدغه آنها قرار بگيرد ساختار و عامليت در كنار يكديگر نقش دارند.

بنابراین يكي از دلايل اصلي اينكه افراد در جامعه دست به تخلف مي‌زنند و در عمل به قانون كوتاهي مي‌كنند اين است كه آنها به عمل به قانون باور ندارند، زيرا اگر افراد به قوانين باور داشته باشند ديگر نيازي به نظارت و كنترل رفتار آنها براي عمل به قانون نيست، اخلاق دروني آنها و وجدانشان آنها را موظف مي‌كند كه در هر شرايطي به قانون عمل كنند.

اگر چهار نهاد اصلي خانواده، آموزش و پرورش، گروه‌هاي همسالان و رسانه‌ها كه رفتار مطلوب را نهادينه مي‌كنند به نقش خود به‌خوبي عمل كنند مي‌توانند بسياري از رفتارهاي صحيح شهروندي را از سنين كودكي در افراد نهادينه كنند. در اين زمينه خانواده مهم‌ترين نهاد جامعه‌پذيري است و رسانه هم يكي از نهادهاي جديد جامعه‌پذيري است كه با وجود عمر كوتاهي كه دارد، نقش مهمي در جامعه‌پذيري پيدا كرده است.

اما نهادي كه در اينجا مد نظر ماست نهاد آموزش و پرورش است. نهاد آموزش و پرورش در نهادينه كردن رفتارهاي شهروندي باید بیش از این فعال باشد و اين را مي‌توان از نوع عملكرد اين نهاد دريافت. براي نمونه نهاد آموزش و پرورش مي‌تواند در كتاب‌هاي درسي بخشي را به آموزش حقوق شهروندي و آموزش قوانين راهنمايي و رانندگي به دانش‌آموزان اختصاص دهد تا آنها را از سنين كودكي با اين مسائل آشنا كند و از همان سنين رفتار درست در آنها نهادينه شود. نهاد آموزش و پرورش ما در آموزش رفتار مطلوب به دانش‌آموزان دچار خلأ است و به همين دليل به يك بازنگري جدي در كتاب‌ها و مواد آموزشي دوران ابتدائي، راهنمايي و دبيرستان نياز دارد. بايد آموزش حقوق شهروندي و رفتارهاي مطلوب در چرخه آموزشي قرار گيرد تا آموزش و پرورش بتواند در كنار ساير نهادهاي جامعه‌پذيري رفتارهاي درست را به افراد بياموزد. هر كدام از نهادهاي جامعه‌پذيري بخشي از رفتار مطلوب را به افراد مي‌آموزند و به همين دليل آموزش و پرورش مي‌تواند در كنار خانواده و ساير نهادها از افراد شهرونداني متعهد بسازد كه به حقوق شهروندي و اخلاق مدني آگاهي داشته باشند و خود را ملزم به رعايت قوانين بدانند. اختصاص مباحثي در كتاب‌هاي درسي به حقوق شهروندي و عمل به قوانين، حداقل كاري است كه آموزش و پرورش مي‌تواند در راستاي عمل كردن به اين وظيفه مهم خود انجام دهد.

با توجه به اينكه آموزش و پرورش ما تاكنون در عمل به اين مسئوليت خود چندان موفق نبوده به همين دليل برنامه‌هاي آموزشي آن احتياج به بازنگري دارند و بايد بسياري از مفاهيم جديد كه در جامعه در حال شكل‌گيري هستند در اين نهاد مورد توجه قرار گيرند.

روزنامه آرمان

نظر دهید ...
نظر شما :
نام و نام خانوادگی :
پست الکترونیکی :
تصویر امنیتی :
CAPTCHA
نظرات شما ...
یادداشت ها

افکار عمومي و چند نکته ! ​

رئیس‌جمهور واقعی، مقام رهبری است

از شریعتی ساواکی تا مصدق انگلیسی!!

دولت تا اطلاع ثانوی تدارکاتچی است!

برای مردی از تبار خدمت و فروتنی!

چرا سیاست در ایران بسیار جذاب است؟

مردانی که افسار رفتار و زبان خود را ندارند از رفتن به ورزشگاه محروم شوند

باید ضمانت اجرایی منشور حقوق شهروندی تضمین شود

تمامی تلاشم را در جهت دفاع از کیان آموزش و پرورش به کار خواهم بست

فاشیسم دم در ایستاده است!

گریس چرخ های بوروکراسی

مبارزه با اژدهای هفت سر فساد

نقطه پایانی بر یک آپارتاید!

نوید بازگشت امید به سیاست ایران!

از انقلاب دفاع می کنم

حجاب انقلابی و انقلاب حجابی

با وجود هزار انتقاد ریز و درشت

دوازده اشتباه جمعی زمانه ی انقلاب 57

«رفراندوم»؛ راهِ حل اختلاف درباره ی چگونگی نظر «مردم»

شکست اخلاقی آموزش و پرورش

ديكتاتور، تنهاست

جامعه زخم‌خورده اژدهای کومودو

ارزیابی کارنامه شبکه های اجتماعی در اعتراضات اخیر

سهم خواهی بی ثمر

بیانیه انجمن اسلامی معلمان سبزوار پیرامون اعتراضات اخیر کشور

بازخوانی حادثه‌های اخیر و مساله‌ی امنیت ایران

برای گشایش فضای گفت‌وگو و اعتراض اقدامات عملی صورت گیرد

بازیچه بیگانگان یا آتشفشان‌های خودساخته؟

از روحانی ناامیدیم ولی از خودمان نه!

استاني شدن بودجه آموزش‌و‌پرورش؛ فرصت يا چالش‌؟