کد خبر : 7689
Print
سبزوارنگار

انتشار کتاب «تحریر توحید» اثر جدید سید حسن خمینی

جمعه ۲۳ بهمن ۱۳۹۴ ساعت ۲۰:۱۳

سبزوارنگار/کتاب«تحریر توحید»چنان که نویسنده آن آورده، در زمانی قریب به 4 سال تدوین یافته است.

Image titleسبزوارنگار/کتاب«تحریر توحید»چنان که نویسنده آن آورده، در زمانی قریب به 4 سال تدوین یافته است.

به گزارش سبزوارنگار به نقل از ایلنا، عرفان را ملکه علوم خوانده‌اند، چراکه شرافت موضوع و علوّ مباحث و مسائل هر علم، جایگاه، ارزش و اعتبار آن را در اندیشه آدمی مشخص می‌سازد و علم عرفان نیز تنها دانشی است که همه وجوه آن را خدای بی‌همتا فراگرفته؛ موضوع عرفان توحید ذات لم‌یزلی است و مسائل آن اسماء و صفات جلال و جمال او، و مباحث مطرح در آن علم و عین نامحدود اوست.

گستره مباحث آن در هیچ دانشی نمی‌گنجد و هیچ علمی بار گران مفاهیم آن را تحمّل ندارد؛ انگبین شیرین مفاهیم آن، شاهدان شریعه شهود را واله و شیدای خود می‌سازد و صعوبت فهم قله‌های آن، پای چوبین عادت کردگان به طریقت استدلال را در هم می‌شکند.

جامه الفاظ بر قامت بلند آموزه‌های این علم شریف راست نمی‌آید، چراکه عرفان «بود» را «نمود» می‌سازد و بر حقایق لباس ظهور می‌پوشاند و سیرت سراب‌گون خلایق را ظاهر می‌سازد: «وَ سُیرِّتِ الجبَالُ فَکاَنَتْ سَرَابًا» (سوره نبأ، آیه20)

گرچه آنکه از دایره تنگ الفاظ پر می‌کشد و در کهکشان حقایق بال می‌گستراند؛ از علم می‌گذرد و عین را در مشهد آغوش در بر می‌گیرد؛ عاشقانه چنین می‌سراید:

از «فتوحاتم» نشد فتحی و از «مصباح» نوری

هر چه خواهم در درون جامه آن دل‌فریب است

گفته‌های فیلسوف و صوفی و درویش و شیخ

درخور وصف جمال دلبر فرزانه نیست (دیوان امام، ص51)

بنابراین عرفان، سلطان و ملکه علوم بشری است و علت رفعت رتبه این دانش نیز، افزون بر موضوع متعالی، «شهود» مصداق در آن است، چراکه دانش‌های دیگر، همه تلاش خود را در «فهم» حقیقت منحصر کرده‌اند و این در حالی است که عرفان می‌کوشد، شکوه و جلالت کبریایی حق مطلق را، از پنجره رؤیت و شهود، تصویر کند: «إِلَهِی هَبْ لِی کَمَالَ الِانْقِطَاعِ إِلَیْکَ وَ أَنِرْ أَبْصَارَ قُلُوبِنَا بِضِیَاءِ نَظَرِهَا إِلَیْکَ حَتَّى تَخْرِقَ أَبْصَارُ الْقُلُوبِ حُجُبَ النُّورِ فَتَصِلَ إِلَى مَعْدِنِ الْعَظَمَةِ وَ تَصِیرَ أَرْوَاحُنَا مُعَلَّقَةً بِعِزِّ قُدْسِکَ» (اقبال الاعمال ص 687 مناجات شعبانیه)

گرچه اکتناه ذات مقدس حق مقدور احدی نیست؛ لیکن هر کس به‌اندازه وسعت وجودی خود از سفره معرفت و شناخت آن وجود بی‌همتا بهره و توشه بر می‌گیرد و به مقدار تشنگی از دریای بی‌کرانه هستی او نوش می‌کند.

با این همه عارف سالک نیک می‌داند که حرم امن ذات، که مقام «عنقای مُغرب» است، نه مطاف اهل استدلال است؛ نه مجال شهود اهل بصر؛ «فانّ الحقّ بمقامه الغیبى غیر معبود فانّه غیر مشهود و لا معروف و المعبود لا بدّ و ان یکون مشهودا او معروفا» (تعلیقات على شرح «فصوص الحکم» و «مصباح الأنس»، ص117).

با توجه به آنچه گذشت می‌توان گفت که تجربه‌های عارفانه، مهم‌ترین یا یکی از با اهمیت‌ترین دست آوردهای بشر محسوب می‌شود. یافته‌های این تجربه اگرچه گفتنی نبوده‌اند؛ لیکن انسانیت انسان را ساخته‌اند و از این رو شاید بتوان گفت که یکی از فصول ممیز آدمی، همین ارتباط وی با حوزه‌ای فراتر از ماده است.

عارفان که بانیان این تجربه سترگ بوده‌اند، این تجربه بی بدیل را در غالب تنگ الفاظ آورده و با بهره‌گیری از زبان علمی رایج عصر خود آن را نگاشته‌اند و البته بعدها محی‌الدین ابن‌عربی با استفاده از مشاهدات عارفانه خود و نیز بهره‌گیری از تجربه‌های عارفانه محققان پیش از خود، علم عرفان نظری را در صورتی نظام مند بنیان نهاده است.

کتاب فصوص‌الحکم ابن عربی را باید دائرة المعارف علم عرفان نظری خواند که بسیاری محققان و عارفان پس از ابن عربی به شرح و تبیین آن پرداخته‌اند و هر یک از ایشان در شرح خود بابی نو از ابواب عرفان را گشوده اند.

بی‌شک نام داود بن محمود قیصری را باید در زمره بهترین و برترین شاگردان مکتب عرفانی ابن عربی جای داد. تبحر خارق‌العاده قیصری در حکمت و تسلط کم نظیر او بر مبانی اندیشه ابن‌عربی موجب شد شرح وی بر فصوص‌الحکم ابن‌عربی، مبنای تحقیقات عارفان پس از وی قرار گیرد و البته اساتید عرفان، آن را به عنوان کتابی شایسته برای تدریس بیابند.

باید به این نکته اعتراف کرد که علت اصلی این انتخاب(تبدیل‌شدن به کتاب درسی) مقدمه محققانه و استادانه قیصری بر این کتاب است. این مقدمه به اعتقاد بسیاری محققان، از بهترین و کامل‌ترین تلاش‌ها در جهت انسجام منطقی و عقلی مباحث عرفانی است. اساتید عرفان مقدمه قیصری بر فصوص‌الحکم را کنار تمهید القواعد ابن‌الترکه و ... بهترین کتاب، برای آموزش عرفان به طالبان آن، به خصوص مبتدیان معرفی کرده اند.

یادگار گرانقدر امام راحل، آیت‌الله سید حسن خمینی نیز در سلسله دروس خود، تدریس عرفان را آغاز کرد و از آذرماه سال 91 تا اسفندماه سال 1392 این کتاب برای جمعی از طلاب تدریس کرد. همزمان با تدریس کتاب، کار نگارش و تدوین این دروس نیز، به همت یکی از شاگردان ایشان آغاز شد.

کتاب«تحریر توحید» در حقیقت نگارش، تحقیق، و تنظیم این درس‌ها است که چنان که نویسنده آن آورده، در زمانی قریب به 4 سال تدوین یافته است.

کتاب افزون بر شرح و توضیح عبارات محقق قیصری، ترجمه‌ای نیکو از آن ارائه کرده و البته مباحث کتاب را با حواشی ارزشمند بسیاری از محققان و اساتید گذشته این دانش همراه ساخته است. حواشی مرحوم استاد آقامحمدرضا قمشه‌ای، میرزا غلامعلی شیرازی و نیز تعلیقات ارزشمند امام‌خمینی(ره) بر این مقدمه، با کتاب همراه گشته و بر وزانت آن افزوده است.

«تحریر توحید» بر سیاق مقدمه محقق قیصری، بر 12 فصل سامان‌ یافته لیکن سید محمود صادقی که وظیفه تقریر این مباحث را بر عهده داشته، پیش‌گفتاری را در 3 فصل بر فصول 12گانه کتاب افزوده که در فصل‌نخست، با عنوان «نگاهی گذرا به تحولات تاریخی عرفان نظری» به تاریخ تدوین عرفان نظری می‌پردازد و در فصل دوم با عنوان «تأملی در فصوص‌الحکم و شروح آن» در نگاهی محققانه، شروحی که بر کتاب فصوص نوشته شده را بررسی کرده و در میان آن جایگاه شرح فصوص الحکم قیصری و مقدمه وی را آشکار ساخته است. فصل سوم این پیش‌گفتار نیز «عرفان نظری از نگاه محقق قیصری» نام دارد که در آن مسائل، موضوعات و مبانی این دانش را تحلیل کرده است.

توجه به این نکته لازم است که پس از کتاب شرح مقدمه قیصری استاد فقید، مرحوم آیت‌الله سید جلال‌الدین آشتیانی، کتابی در این سطح نگارش نیافته و البته همین مسئله بر ارزش و اعتبار، و اهمیت جایگاه کتاب مزبور می‌افزاید.

این کتاب به تازگی و به همت انجمن علمی عرفان اسلامی در دو جلد انتشار یافته و در پی آن است که پنجره‌ای نو روی طالبان و دانش‌پژوهان حوزه عرفان بگشاید.

نظر دهید ...
نظر شما :
نام و نام خانوادگی :
پست الکترونیکی :
تصویر امنیتی :
CAPTCHA
نظرات شما ...
مشاهیر

از شریعتی ساواکی تا مصدق انگلیسی!!

حکیم سبزواری به عنوان خاتم الفلاسفه شناخته می شود

ديكتاتور، تنهاست

برای گشایش فضای گفت‌وگو و اعتراض اقدامات عملی صورت گیرد

مردی که معلولیت را بی اثر کرد

منزل حمید ممتحنی به دانشگاه حکیم سبزواری واگذار شد

هفتمین همایش ملی ابوالفضل بیهقی برگزار شد

زبان نمادین در قرآن از نگاه شریعتی

شریعتی، دموکراسی و دموکراسی متعهد

چهلمین سالگرد عروج دکتر علی شریعتی در سبزوار برگزار ‌شد

چرا همچنان به شریعتی نیازمندیم؟

درباره مراسم چهلمین سالگرد دکتر شریعتی

اشعار مرحوم استاد سبزواری شناسنامه منظوم انقلاب اسلامی است

اسماعیل عبدی را آزاد کنید!

نامه سرگشاده به رئیس جمهور منتخب در دفاع از اسماعیل عبدی

بنیاد بین المللی استاد حمید سبزواری در سبزوار راه اندازی می شود

روحانی کاندیدای قطعی اصلاح طلبان شد

نام حکیم سبزواری در تاریخ فلسفه جهان جاودانه است

اسکار فرهادی؛ پیروزی فرهنگ بر سیاست!

پیام دکتر علی لاریجانی به همایش نکوداشت حکیم سبزواری

درد ما داخلی‌ است/راهی برای فرصت‌‌طلبان بیگانه باز نخواهیم کرد

راوی صادق تاریخ انقلاب به امام پیوست

ثبت کتاب تاریخ بیهقی به عنوان میراث معنوی جهانی در یونسکو

ششمین همایش ملی بزرگداشت ابوالفضل بیهقی در دانشگاه حکیم سبزواری آغاز به کار کرد

امام حسین(ع) از مدینه و مکه برای شهادت خارج نشد

ششمین همایش ملی بیهقی برگزار می شود

چرا به شجریان نیازمندیم؟

تحويل بخشي از وسايل مرحوم حمید سبزواری به موزه

مراسم بزرگداشت شارح نهج البلاغه در شهر ششتمد برگزار شد

نرم‌افزار جامع چند رسانه‌ای «حمید» در سبزوار تولید شد