کد خبر : 7837
Print
مهران صولتی:

آیا با تلگرام زندگی ما اخلاقی تر شده است؟

یکشنبه ۲۳ اسفند ۱۳۹۴ ساعت ۱۵:۳۱

Image titleسبزوارنگار/آیا با تلگرام زندگی ما اخلاقی تر شده است؟
مهران صولتی*
پدیده شبکه های اجتماعی همچون تلگرام در دو سال گذشته از زوایای گوناگون مورد نقد و تحلیل قرار گرفته است. بیش از همه از منظر عرصه های نوینی که برای ارتباطات شبکه ای ایجاد و نوعی پیوندهای ضعیف میان افراد ناشناخته ایجاد می کند. در این میان از نظر محتوایی بخش قابل توجهی از پیام های موجود در این شبکه ها را مطالبی با مضمون اخلاقی تشکیل می دهند که آدمیان را به تغییر نگرش، مثبت اندیشی، آزادگی، گذشت، سازگاری، جدی نگرفتن دنیا و زندگی در لحظه و... دعوت می کنند.
با گذشت بیش از دو سال از حضور در شبکه های اجتماعی و مشاهده حجم عظیمی از تولیدات نوشتاری اخلاقی در این فضا مناسب است که این پرسش مطرح شود که تا چه حد زیست کنش گر ایرانی متاثر از تلگرام، اخلاقی تر و انسانی تر شده است؟
می کوشم با تقسیم اخلاق به دو بخش فردی و جمعی، به این پرسش پاسخ دهم. اخلاقی زیستن در بعد فردی به معنای انجام نیکی بدون اجبار است و این امر هم زمانی امکان پذیر است که فرد در انجام اعمال خود آزاد باشد و البته به اصول اخلاقی پایبند. از همین رو در جوامع استبدادی؛ اخلاق بی معنی است زیرا افراد در انجام اعمال خود از آزادی و خودآیینی برخوردار نیستند.
گسترش پیام های اخلاقی در تلگرام  می تواند بازتاب دغدغه های اخلاقی جامعه ای رو به انحطاط تلقی شود که می کوشد با تامل در خود، گریزگاهی برای شاد بودن و زندگی در اکنون جستجو کند. البته فراوانی و تراکم این نوع پیام ها در شبکه های اجتماعی می تواند موجب ملال آور و بی اثر شدن چنین محتواهایی شود همچنان که انباشتگی جامعه از پیام های دینی در 37سال گذشته نتوانسته به دینی تر شدن فضای زندگی اجتماعی در کشور بینجامد.
از منظر اخلاق جمعی نیز می توان چنین پرسشی را مطرح کرد. آیا تلگرام موجب بهبود این نوع اخلاق در جامعه شده است؟
واقعیت این است که خیر! اخلاق جمعی زاییده مجموعه روابط میان سیاست، اقتصاد و فرهنگ است. همچنین اخلاق بیشتر جنبه فرهنگی دارد و بنابراین اگر وزن فرهنگ در مقایسه با سیاست و اقتصاد در حال افزایش باشد می توان به بهبود اخلاق در جامعه امیدوار بود.
وضعیت کنونی جامعه ما چنین تحولی را نشان نمی دهد. با سیطره سیاست و اقتصاد بر فرهنگ، ما شاهد افزایش هرچه بیشتر روحیه  فرصت طلبی، ترجیح منافع فردی، تظاهر و بی اعتمادی به یکدیگر در عرصه روابط اجتماعی هستیم. با سیطره سرمایه داری مالی هم شاهد گسترش خرید و فروش ارزش های والای انسانی مانند انسانیت، شرافت، نجابت و... به مثابه کالاهایی قابل معامله هستیم. زمانی می توانیم از  اخلاقی تر شدن جامعه سخن بگوییم که نوعی هماهنگی میان اخلاق فردی و اخلاق جمعی در این سرزمین برقرار شده باشد. به نظر می رسد در وضعیت کنونی تلگرام با انتشار پیام های اخلاقی تنها محدود به حریم شخصی باقی مانده و نتوانسته تاثیری جدی در اخلاقی تر شدن جامعه ایفا نماید. البته شاید سهم تلگرام در ایجاد پیوندهای ضعیف میان شهروندان بتواند در درازمدت به افزایش اعتماد میان افراد کمک کند مشروط به آن که بی اخلاقی همچون امروز از سوی سیاست و اقتصاد خریدار نداشته باشد.

* دانشجوی دکترای جامعه شناسی

مطالب ارزشمندتان را برای ما به آدرس: sabzevarnegar@gmail.com ارسال کنید.

نظر دهید ...
نظر شما :
نام و نام خانوادگی :
پست الکترونیکی :
تصویر امنیتی :
CAPTCHA
نظرات شما ...
یادداشت ها

افکار عمومي و چند نکته ! ​

رئیس‌جمهور واقعی، مقام رهبری است

از شریعتی ساواکی تا مصدق انگلیسی!!

دولت تا اطلاع ثانوی تدارکاتچی است!

برای مردی از تبار خدمت و فروتنی!

چرا سیاست در ایران بسیار جذاب است؟

مردانی که افسار رفتار و زبان خود را ندارند از رفتن به ورزشگاه محروم شوند

باید ضمانت اجرایی منشور حقوق شهروندی تضمین شود

تمامی تلاشم را در جهت دفاع از کیان آموزش و پرورش به کار خواهم بست

فاشیسم دم در ایستاده است!

گریس چرخ های بوروکراسی

مبارزه با اژدهای هفت سر فساد

نقطه پایانی بر یک آپارتاید!

نوید بازگشت امید به سیاست ایران!

از انقلاب دفاع می کنم

حجاب انقلابی و انقلاب حجابی

با وجود هزار انتقاد ریز و درشت

دوازده اشتباه جمعی زمانه ی انقلاب 57

«رفراندوم»؛ راهِ حل اختلاف درباره ی چگونگی نظر «مردم»

شکست اخلاقی آموزش و پرورش

ديكتاتور، تنهاست

جامعه زخم‌خورده اژدهای کومودو

ارزیابی کارنامه شبکه های اجتماعی در اعتراضات اخیر

سهم خواهی بی ثمر

بیانیه انجمن اسلامی معلمان سبزوار پیرامون اعتراضات اخیر کشور

بازخوانی حادثه‌های اخیر و مساله‌ی امنیت ایران

برای گشایش فضای گفت‌وگو و اعتراض اقدامات عملی صورت گیرد

بازیچه بیگانگان یا آتشفشان‌های خودساخته؟

از روحانی ناامیدیم ولی از خودمان نه!

استاني شدن بودجه آموزش‌و‌پرورش؛ فرصت يا چالش‌؟