کد خبر : 7914
Print
دکتر سید ابوالفضل حسینی(عضو هیات علمی دانشگاه حکیم سبزواری):

فقه، قانون و اخلاق در گفتگو با عبدالعزیز ساشادینا

دوشنبه ۲۳ فروردین ۱۳۹۵ ساعت ۱۹:۰۸

Image titleسبزوارنگار/اخلاق زیستی(1) : فقه، قانون و اخلاق در گفتگو با عبدالعزیز ساشادینا

  درباره عبدالعزیز ساشادینا:

عبدالعزیز ساچادینا اسلام شناس و استاد مطالعات مذهبی دانشگاه ویرجینیا است. زمینه‌های تحقیق و تدریس او اسلام شناسی به خصوص شیعه، اخلاق زیستی، اسلام در دوران معاصر، دموکراسی و حقوق بشر در اسلام بوده است.

در دانشگاه اسلامی علیگر تحصیل کرد . ... در سال ۱۹۶۷ میلادی به ایران رفت و در رشته کارشناسی زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه فردوسی مشهد تحصیل کرد. او در دوران تحصیلش در ایران، به تحصیلات حوزوی در مشهد، قم و نجف نیز پرداخت. در این زمان با حلقه بزرگی از متفکران شیعه مانند علی شریعتی آشنا شد.

ساچادینا در سال ۱۹۷۲ به کانادا رفت و کارشناسی ارشد و دکترای خود را در دانشگاه تورنتو در رشته مطالعات اسلامی دریافت کرد. او پس از پایان تحصیل به تدریس و تحقیق در دانشگاه‌های مختلف امریکا، کانادا، ایران، اردن و سایر کشورهای خاورمیانه پرداخت.

 دو اثر از ایشان در رابطه با اخلاق زیست –پزشکی و نیز حقوق بشر است، در زیر معرفی می شود:

·         Islamic Biomedical Ethics انتشارات دانشگاه آکسفورد (USA), 2009, ISBN 0-19-537850-4

·         Human Rights and the Conflict of Cultures co-authored with David Little and John Kelsay: South Carolina Press (USA), 1988,ISBN 0-87249-533-7

( از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد)

 ساشادینا یکی از شناخته شده ترین صاحب نظران اسلامی در زمینه ی اخلاق زیستی و اخلاق پزشکی است. او به چند زبان مسلط و سخنرانی می کند. بارها به ایران سفر کرده است.  ایشان در دانشگاه حکیم سبزواری نیز سخنرانی داشت (احتمالاً در 10 خرداد1389). وقتی که خاطرات خود از استادش دکترعلی شریعتی را می گفت، اشک در چشمانش حلقه زده بود. یک سخنرانی هم در جمع استادان دانشگاه های سبزوار در سازمان مرکزی دانشگاه علوم پزشکی سبزوار در زمینه ی اخلاق پزشکی ارائه کردند. من در سبزوار بحثی اختصاصی را با ایشان در مورد رابطه ی فقه و اخلاق در میان گذاشتم.

موضوع رابطه ی فقه، قانون و اخلاق، نیازمند پژوهش هایی است که در کشور ما  بیش جاهای دیگر جهان باید به آن پرداخته شود. در سبزوار به ایشان عرض کردم که فهم من این است که اجتهاد فقهی، باید هرچه اخلاقی تر کردن جامعه را نیز مورد توجه قرار دهد. "شریعت سمحه ی  لمحه " ی نبوی را نباید  به سوی سختی کشاند.( قرآن کریم: یرید الله بکم الیسر و لا یرید بکم العسر: خداوند برای شما آسانی را می خواهد و سختی را برای شما نمی پسندد). اخلاق نسبت به ظواهر شریعت، اولویت دارد. روح دین و هدف رسالت پیامبر ارتقاء اخلاقی بشریت است. اجتهاد زنده و پویا نمی تواند اخلاق متعالی را فدای ظواهر شریعت کند. قوانین ما هم، چه از شریعت و چه از عرف و فرهنگ جامعه  نشأت گرفته شده باشند، چنین هدفی را باید دنبال کنند. ایشان این موضوع  را قبول داشتند.  

  در همایش بین المللی اخلاق پزشکی با محوریت حقوق بیمار در اسفند ماه1389 (4/12/1389) در کیش، گفتگوی کوتاهی در همان راستا ولی این بار در رابطه ی قانون و اخلاق با ایشان داشتم که عین آن را در زیر می خوانید:

قانون و اخلاق

دکتر حسینی: فرق بین قانون و اخلاق  چیست ؟ وجه ممیزه ی میان آن دو کدام است؟

اکنون تلاش هایی صورت می گیرد تا بسیاری از چیز هایی را که در جامعه خوب می دانیم، به شکل قانون در بیاورند و قانونمند کنند.در سبزوار هم سؤالی در باره ی رابطه ی فقه و اخلاق از شما داشتم، (ساشادینا: آری آن هم  تقریباً شبیه  همین بود) سعی می شود آن چه را که علم و عرف به آن رسیده است، به شکل قانون در آورند. با این حال آیا  باز هم چیزی به نام اخلاق باقی می ماند؟ اگر آری، وجه ممیزه اش از قانون چیست؟

پروفسور ساشادینا: وجه ممیزه اش این است که اخلاق تعیین کننده ی ارزش ها وهنجار هاست. این ارزش ها و هنجار هاست که به قانوندان کمک می کند که مشخص کند کدام یک از آن ها اهمیت و اولویت دارد که آن را به شکل قانون در آورد. بر خی را بگذاریم مردم یاد بگیرند و از راه تعلیم و تربیت برای خودشان تعیین کنند. این ارزش ها، پیام هایی که دارند به نفع جامعه است. ولی قانوندانان باید آن ها را قانونمند کنند. بنا بر این اخلاق هنوز هم می ماند. اخلاق سرچشمه ی  ارزش ها و هنجار هاست (حسینی: و جهت دهنده به قانون ) . قانوندان باید این ها را شناسایی کند و در مراحل  مختلف رشد جامعه از این ها استفاده کند. بنا براین امتیازش این است که  قانوندان، اخلاق را به عنوان زیر بنای  قانونمندی و وضع قوانین استفاده  می کند و نمی تواند از این امر چشم پوشی کند. الان نیز هم همین طور است. قانوندان موظف است  ارزش های جامعه را بشناسد و آن چه را لازم است به قانون تبدیل کند. این ارزش ها از دین و  فرهنگ در جامعه تعیین می شوند.

دکتر حسینی: در انسان شناسی مرحوم دکتر علی شریعتی، رابطه ی بین خدا و انسان، به نحو خوبی ارایه شده است. اما مشکل مهمی را که من در نوع رویکرد ها در امور گوناگون می بینم و در همایش ها در برخی سخنرانی ها می شنوید، این است که چیزی را دینی تلقی می کنند که به اصطلاح "خدا محور" باشد و اموری را که "انسان محور" باشد، غیر دینی و یا ضد دینی می دانند. این تقابل های تصنعی بین خدا و انسان از کجای تفکر دینی ما در آمده است که یکی را به لیبرالیسم  منتسب کنند و بگویند که انسان محور است، پس.... 

پروفسور ساشادینا:  یک علت آن تأثیر مدرنیته است، یکی دیگر نیز به علت درک نادرست سکولاریسم است. این دو محور را مخالف یکدیگر می دانند و حال آن که بایستی بین آن دو اعتدال وجود داشته باشد، بگونه ای که هماهنگی بین آن ها وجود داشته باشد. 

دکتر حسینی: بسیار متشکرم.

مطالب ارزشمندتان را برای ما به آدرس: sabzevarnegar@gmail.com ارسال کنید.

نظر دهید ...
نظر شما :
نام و نام خانوادگی :
پست الکترونیکی :
تصویر امنیتی :
CAPTCHA
نظرات شما ...
گزارش و گفت و گو

لزوم همکاری تمام نهادها برای مقابله با تکدی گری در سبزوار

مشکل اصلاح‌طلبان این است که نمی‌گویند چگونه می‌خواهند شعارهای خود را محقق کنند

امور شرعی با اجبار و تحمیل سازگار نیست

تحمل جامعه؛ حدی دارد

حکیم سبزواری به عنوان خاتم الفلاسفه شناخته می شود

مشکلات حاشیه شهر سبزوار

علاج واقعه را قبل از وقوع باید کرد

مسئولان قدر مردم ایران را ندانستند

عبور از روحانی به عبور از نظام متصل می شود

نشست خبری مسؤولین دانشگاه حکیم سبزواری با اصحاب رسانه شهرستان برگزار شد

رئیس جمهور کمتر از 15 درصد قدرت را در اختیار دارد

مشاورین مدیر آموزش و پرورش سبزوار انتخاب شدند

عرصه سیاست جایی برای ایده آل‌گرایی‌نیست!

ازدواج و اشتغال؛ بیش ترین دلیل ترک تحصیل دانش آموزان است

آیین نامه دبیرخانه مجازی توسعه پایدار شهرستان سبزوار تدوین شد

همنوایی با معترضان با هدف انتقام انتخاباتی از دولت غلط بود

چالش تعطیلی شهربازی سبزوار به روایت سرمایه گذار، شهرداری و اداره برق

دبیرخانه مجازی توسعه پایدار شهرستان سبزوار تشکیل می شود

شفافیت؛ مهمترین رکن بودجه97 است

استبداد راه را بر فریب و دورویی باز می‌کند

مهمترین اولویت های شورای اسلامی شهر سبزوار

همکاری با انجمن اسلامی معلمان برای ما افتخار است

معلمان گاهی به خاطر مطالبات صنفی، برچسب ضد امنیتی می خورند

سرمایه داروسازی طاها، طی سی ماه گذشته، 6برابر شده است

باید تکلیف خود را درباره «پلورالیسم» در جامعه روشن کنیم

گزارش صد‌ روزه و وعده‌هايي که اجرايي نشد!

سخنگوی رسمی انجمن اسلامی معلمان سبزوار معرفی شد

هیأت رئیسه و مسؤولین کمیته های انجمن اسلامی معلمان سبزوار انتخاب شدند

دومین مجمع عمومی انجمن اسلامی معلمان سبزوار برگزار شد

درخواست پست توسط برخی اصلاح طلبان از روحانی؛ وهن اصلاح طلبی است