کد خبر : 7967
Print
مهران صولتی:

سریال معمای شاه، بر مدار سکسوالیته

چهارشنبه ۸ اردیبهشت ۱۳۹۵ ساعت ۲۲:۳۵

Image titleسبزوارنگار/سریال "معمای شاه"، بر مدار  "سکسوالیته"

مهران صولتی*

حدود شش ماه از پخش سریال "معمای شاه" از شبکه یک صدا و سیما می گذرد. مجموعه ای که در این مدت مورد انتقاد بسیاری از صاحب نظران قرار گرفته است. تحریف تاریخ، ارائه روایتی ایدئولوژیک از تحولات رژیم پهلوی دوم، ضرب آهنگ بسیار کند سریال و... تنها گوشه ای از این انتقادها بوده است. نقاط ضعفی که حتی صدای روحانی معروف تلویزیون شهاب مرادی را هم درآورد و او صریحا و با افتخار اعلام کرد که اجازه نداده است فرزندانش این سریال را تماشا کنند. 
ولی فارغ از این نکات می خواهم در این مجال از منظر دیگری به این سریال نگاه کنم؛ محوریت یافتن "سکسوالیته" در این مجموعه و پیامدهای آن. از همان ابتدا هم مشخص بود که این سریال قرار است بر دو حساسیت جامعه ایرانی انگشت بگذارد؛ مفاسد جنسی و مفاسد اقتصادی. البته در این میان ذکر مفاسد جنسی دربار بسیار پررنگ تر بود؛ ذکر تلویحی رابطه همجنس گرایانه ارنست پرون و محمد رضا شاه، ربودن زنی در ملاعام و به زور اسلحه از سوی علیرضا(برادر شاه) جهت تجاوز به وی، خیانت شاه به فوزیه و میل مفرط وی به زنبارگی، ارتباط با زنی به نام پروین غفاری در آستانه ازدواج دوم شاه، تجویز صریح ارتباط با زنان برای درمان کسالت های شاه از سوی پزشک دربار، ارتباط نامشروع اشرف پهلوی با رزم آرا به رغم داشتن شوهر و... فقط و فقط گوشه ای از محوریت یافتن "سکسوالیته" در این سریال طی 17 قسمت گذشته بوده است.
"سکسوالیته" را می توان سیطره مطرح شدن و سخن گفتن از "سکس" معنا کرد. مناسبات اجتماعی اگر بر مبنای شکستن شدن تابوی مسائل جنسی و پرداختن  علنی به مقوله "سکس" بنا شود می توان از حاکمیت سکسوالیته سخن گفت. میشل فوکو بخش مهمی از پروژه فکری خود را به مطالعه این روند پرداخت، روندی که در آن ذکر علنی مسائل جنسی می تواند مقدمه ای برای تنظیم ابعاد آن از سوی قدرت سیاسی محسوب شود. فرآیندی که در دوران پسا ویکتوریایی اروپا از اهمیت زیادی برخوردار شده است(آزادی سکس و در عوض نظارت پذیر شدن آن). در ایران بعد از انقلاب اما داستان به گونه دیگری رقم خورد. از همان ابتدا و به دنبال بسته شدن اماکنی به نام "شهر نو" و اجباری شدن حجاب سعی شد تا ضمن حذف مظاهر روابط منجر به "سکس" از عرصه عمومی جامعه، نوعی توصیه و تاکید رسمی بر ازدواج قانونی به عنوان مشروع ترین شکل ارتباط میان زن و مرد به عمل آید.
اگر ظهور سکسوالیته در اروپا در آزادی سخن گفتن از " سکس " تجلی می یافت ، در ایران پس از انقلاب این ممنوعیت سخن گفتن از " سکس " بود که به گسترش و تعمیق مناسبات جنسی دامن زد. تفکیک جنسیتی دختران و پسران در دوران دبستان تا دبیرستان ، حجاب اجباری ، گشت ارشاد ، اخراج دختران متاهل از مدارس ، زمزمه های تفکیک جنسیتی کارمندان در برخی ادارات و ... از جمله مصادیق حاکمیت سکسوالیته در جامعه ایران بود.
حال با این اوصاف پخش سریال معمای شاه در این ایام  می تواند حاوی چند پیام برای ما باشد: 

1-تاکید افراطی سریال بر مناسبات جنسی در دوران پهلوی نشان می دهد که جذابیت های جنسی حتی اگر از عرصه عمومی جامعه حذف شوند ولی همچنان به صورت پایدار در اذهان شهروندان  حضور خواهند داشت.

2-تاکید افراطی بر روابط جنسی در آن دوران و غفلت از برخی نقایص جدی رژیم از جمله وابستگی به بیگانگان ، عدم توجه به منافع ملی و ایستادن در مقابل خواسته ها و مطالبات به حق مردم ، نشان می دهد که معرفی مناسب  گفتمان اصیل انقلاب 57 به نسل های آتی همچنان با مشکلات جدی مواجه است.

3- ایجاد ممنوعیت های فیزیکی و سخت افزاری از سوی حکومت برای مهندسی و فرم دادن به مناسبات اجتماعی مردم می تواند به جنسی تر شدن جامعه و ایجاد جذابیت های بیشتر برای برخی از موارد ممنوعه از جمله روابط جنسی منجر شود. جذابیت هایی که حتی یک سریال رسمی هم ناچار به بهره بردن از آن ها برای افزایش شمار مخاطبانش می باشد...

* دانشجوی دکترای جامعه شناسی

مطالب ارزشمندتان را برای ما به آدرس: sabzevarnegar@gmail.com ارسال کنید.

نظر دهید ...
نظر شما :
نام و نام خانوادگی :
پست الکترونیکی :
تصویر امنیتی :
CAPTCHA
نظرات شما ...
یادداشت ها

افکار عمومي و چند نکته ! ​

رئیس‌جمهور واقعی، مقام رهبری است

از شریعتی ساواکی تا مصدق انگلیسی!!

دولت تا اطلاع ثانوی تدارکاتچی است!

برای مردی از تبار خدمت و فروتنی!

چرا سیاست در ایران بسیار جذاب است؟

مردانی که افسار رفتار و زبان خود را ندارند از رفتن به ورزشگاه محروم شوند

باید ضمانت اجرایی منشور حقوق شهروندی تضمین شود

تمامی تلاشم را در جهت دفاع از کیان آموزش و پرورش به کار خواهم بست

فاشیسم دم در ایستاده است!

گریس چرخ های بوروکراسی

مبارزه با اژدهای هفت سر فساد

نقطه پایانی بر یک آپارتاید!

نوید بازگشت امید به سیاست ایران!

از انقلاب دفاع می کنم

حجاب انقلابی و انقلاب حجابی

با وجود هزار انتقاد ریز و درشت

دوازده اشتباه جمعی زمانه ی انقلاب 57

«رفراندوم»؛ راهِ حل اختلاف درباره ی چگونگی نظر «مردم»

شکست اخلاقی آموزش و پرورش

ديكتاتور، تنهاست

جامعه زخم‌خورده اژدهای کومودو

ارزیابی کارنامه شبکه های اجتماعی در اعتراضات اخیر

سهم خواهی بی ثمر

بیانیه انجمن اسلامی معلمان سبزوار پیرامون اعتراضات اخیر کشور

بازخوانی حادثه‌های اخیر و مساله‌ی امنیت ایران

برای گشایش فضای گفت‌وگو و اعتراض اقدامات عملی صورت گیرد

بازیچه بیگانگان یا آتشفشان‌های خودساخته؟

از روحانی ناامیدیم ولی از خودمان نه!

استاني شدن بودجه آموزش‌و‌پرورش؛ فرصت يا چالش‌؟