کد خبر : 7971
Print
مهران صولتی:

چشم هایی که همه جا حضور دارند!

چهارشنبه ۸ اردیبهشت ۱۳۹۵ ساعت ۲۳:۰۱

Image titleسبزوارنگار/چشم هایی که همه جا حضور دارند!

مهران صولتی*

پلیس تهران اعلام کرده که قرار است 7000 نیروی  نامحسوس رفتار اخلاقی شهروندان تهرانی را مورد نظارت قرار دهند و گزارش هایی از تخلفات اخلاقی را جهت پیگیری های قانونی و اعمال مجازات آماده سازند. به نظر می رسد تحرکات اخیر می تواند نقطه عطفی در مواجهه قدرت سیاسی با مردم محسوب شود.تا پیش از این نظارت نامحسوس فقط شامل به کارگیری دوربین ها جهت کنترل وضعیت و طرح ترافیک در کلان شهرها می شد و مواردی از قبیل ناهنجاری های اخلاقی در مواجهه مستقیم پلیس با شهروندان متخلف حل و فصل می شد. اما اقدام اخیر بیش از همه سراسربین (panoptican) بنتام را به ذهن تداعی می کند که بخش عمده ای از جامعه مراقبتی مدنظر میشل فوکو بر آن بنا شده است.بنتام از طراحی زندانی جدید و دایره ای خبر می دهد که نگهبانان از پشت شیشه هایی که کاملا با پرده پوشانده شده اند بر تمام تحرکات زندانیان اشراف دارند( تصوری که زندانیان از این وضعیت در ذهن پرورانده اند ) . از همین رو زندانیان به" خود کنترلی "رو آورده و می کوشنداز هرگونه تخطی از قواعد بهنجار پرهیز نمایند.فوکو معتقد است که جوامع مدرن امروزه با سیطره و فراوانی دوربین ها تبدیل به جوامع مراقبتی شده اند که در آن شهروندان بیش از بیش نگران انجام تخلفات و نقض هنجارها بوده و لذا هر چه بیشتر به "خود کنترلی" رو می آورند ( بر اساس برخی آمارها هر شهروند ساکن لندن در روز بیش از 40 بار به وسیله دوربین های مختلف مونیتور می شود ). بر این اساس به نظر می رسد پلیس تهران هم می کوشدتا به تدریج قدرت نرم ( گشت نامحسوس اخلاقی ) را در کنار قدرت سخت ( گشت ارشاد ) به کار گرفته و حتی جایگزین آن سازد. در سال های گذشته مواجهه سخت پلیس با پدیده بدحجابی در تهران پیامدهای سیاسی و هزینه آفرین برای حکومت در داخل و خارج به دنبال داشته که بعضا به صورت کلیپ های پربیننده دست به دست شده است . از همین رو پلیس می کوشد تا به تدریج جامعه مراقبتی (گشت نامحسوس ) را جایگزین جامعه تنبیهی ( گشت ارشاد ) سازد تاکمتر دچار پیامدها و هزینه های سیاسی شود( محتمل است که گشت ارشاد هم برای نمایش  نمادین اقتدار حکومت به شهروندان تا مدتی در جامعه حضور داشته باشد ). البته در این میان شرط اساسی برای موفقیت طرح " گشت نامحسوس "، آن است که شهروندان در ظاهر دچار توهم آزادی بوده و پاییدن خود را در راستای افزایش منافع فردی و اجتماعی شان بپندارند ( جوامع غربی ) . در غیر این صورت اگر مانند شهروندان تهرانی آن را صرفا موجد محدودیت بیشتر برای خود ، و لذا غیر قابل توجیه  بدانند به هر نحوی در صدد بی اثر کردن یا دور زدن آن برخواهند آمد چرا که بالاخره ؛ هنر نزد ایرانیان است و بس...

* دانشجوی دکترای جامعه شناسی

مطالب ارزشمندتان را برای ما به آدرس: sabzevarnegar@gmail.com ارسال کنید.

نظر دهید ...
نظر شما :
نام و نام خانوادگی :
پست الکترونیکی :
تصویر امنیتی :
CAPTCHA
نظرات شما ...
یادداشت ها

افکار عمومي و چند نکته ! ​

رئیس‌جمهور واقعی، مقام رهبری است

از شریعتی ساواکی تا مصدق انگلیسی!!

دولت تا اطلاع ثانوی تدارکاتچی است!

برای مردی از تبار خدمت و فروتنی!

چرا سیاست در ایران بسیار جذاب است؟

مردانی که افسار رفتار و زبان خود را ندارند از رفتن به ورزشگاه محروم شوند

باید ضمانت اجرایی منشور حقوق شهروندی تضمین شود

تمامی تلاشم را در جهت دفاع از کیان آموزش و پرورش به کار خواهم بست

فاشیسم دم در ایستاده است!

گریس چرخ های بوروکراسی

مبارزه با اژدهای هفت سر فساد

نقطه پایانی بر یک آپارتاید!

نوید بازگشت امید به سیاست ایران!

از انقلاب دفاع می کنم

حجاب انقلابی و انقلاب حجابی

با وجود هزار انتقاد ریز و درشت

دوازده اشتباه جمعی زمانه ی انقلاب 57

«رفراندوم»؛ راهِ حل اختلاف درباره ی چگونگی نظر «مردم»

شکست اخلاقی آموزش و پرورش

ديكتاتور، تنهاست

جامعه زخم‌خورده اژدهای کومودو

ارزیابی کارنامه شبکه های اجتماعی در اعتراضات اخیر

سهم خواهی بی ثمر

بیانیه انجمن اسلامی معلمان سبزوار پیرامون اعتراضات اخیر کشور

بازخوانی حادثه‌های اخیر و مساله‌ی امنیت ایران

برای گشایش فضای گفت‌وگو و اعتراض اقدامات عملی صورت گیرد

بازیچه بیگانگان یا آتشفشان‌های خودساخته؟

از روحانی ناامیدیم ولی از خودمان نه!

استاني شدن بودجه آموزش‌و‌پرورش؛ فرصت يا چالش‌؟