کد خبر : 7975
Print
مهران صولتی:

آیا از مشارکت اجتماعی گریزان هستیم؟

جمعه ۱۰ اردیبهشت ۱۳۹۵ ساعت ۱۷:۲۶

Image titleسبزوارنگار/آیا از مشارکت اجتماعی گریزان هستیم؟

مهران صولتی*

این که ایرانی ها در ورزش ها ی انفرادی موفق ترند چون کار جمعی بلد نیستند ، یا این که ایرانی ها اگر دو نفر باشند حزب تشکیل می دهند و اگر سه نفر شدند انشعاب می کنند ، فقط دو روایت از عدم اشتیاق ایرانی ها به فعالیت های جمعی است.روایت هایی که  به دلیل کثرت ، به کلیشه هایی برای داوری رفتار ایرانیان تبدیل شده است.
 اما در این زمینه ما با یک تناقض روبرو هستیم. ایرانیان از یک سو در سطح مشارکت خانوادگی ، فامیلی و همسایگی ( شب نشینی های خانوادگی ، روضه های زنانه و شرکت در مراسم عزاداری محرم و ... )  دارای آمار مشارکت قابل توجهی هستند ( به روایت یکی از محققان ) و از سوی دیگر مشارکت در سطوحی مانند حضور در تشکل های مدنی- اجتماعی (NGO) ها ، احزاب سیاسی و .. به هیچ عنوان قابل تامل نیست ( نیم درصد حضور در مقایسه با حضور شش درصدی کشوری مانند کنیا ). 

 یا این که بیش از 90 درصد شهروندان با شوراها یا دیگر گروه های علمی ، صنفی ، سیاسی همکاری نمی کنند . هم چنین میزان عدم همکاری مردم با مدارس، بسیج ، گروه های خیریه و ورزشی به بیش از 70 درصد می رسد.
از این مقایسه چه نتیجه ای می توان گرفت : در ابتدا بهتر است میان دو نوع مشارکت "جهادی" و " نهادی" تمایز قائل شویم . مشارکت "جهادی" را به حضور آحاد جامعه در کنار یکدیگر بدون محدودیت های سازمانی و تشکیلاتی اطلاق می کنیم که می توان آن را مشارکت "هیاتی" هم نامید. در مشارکت "جهادی" کنش گران نیم نگاهی هم به کسب ثواب اخروی دارند و می کوشند میان دین و دنیا جمع کرده و رضایت خداوند را نیز کسب کنند.( مجالس قرآنی، روضه های زنانه ، هیات های عزاداری محرم و ... ) از این مقوله هستند.
در سوی دیگر مشارکت" نهادی " قرار می گیرد که در آن شهروندان برای تحقق اهداف دنیوی از جمله کسب قدرت  ( احزاب ) ، گره گشایی از معضلات اجتماعی ( NGO ) ها یا دستیابی به اهداف اقتصادی (شرکت های تعاونی ) و ...گرد هم جمع می شوند.در مشارکت "نهادی" میزان تقسیم کار و سازمان یافتگی افزایش می یابد و هر کدام از اعضاء وظایف خاصی را بر عهده می گیرند. در این میان نقش حکومت در افزایش مشارکت " جهادی" و کاهش مشارکت " نهادی" نیز قابل توجه است.
 بسیار طبیعی است که حکومت از مشارکتی حمایت کند که صبغه کمابیش مذهبی داشته و در آینده داعیه سهم خواهی در قدرت سیاسی را از حاکمیت نداشته باشد ،ولی  مشارکت " نهادی" می تواند منجر به بسیج مردم حول خواست هایی متفاوت با حکومت منجر شود.
از همین رو در ایران و در ادوار گوناگون همواره نوعی نگاه امنیتی به مشارکت" نهادی" وجود داشته است. 
اما نکته مهم این است که هیچ جامعه ای برای گذار به توسعه متوازن و پایدار گریزی از حرکت به سوی گسترش مشارکت" نهادی" ندارد. جامعه تمایز یافته ی امروزین با تفکیک بیش از  پیش نقش ها و کاهش تاثیر گذاری دولت بر تحولات پیچیده اجتماعی مواجه است . رشد فزاینده آسیب های اجتماعی ایجاب می کند که حکومت به سمت و سوی تشویق و تسهیل مشارکت "نهادی" حرکت کند . مشارکتی که می تواند با ایجاد پیوندهای شبکه ای و اعتمادآفرین در فضای حقیقی، زمینه ساز افزایش سرمایه اجتماعی در جامعه باشد.

* دانشجوی دکترای جامعه شناسی

مطالب ارزشمندتان را برای ما به آدرس: sabzevarnegar@gmail.com ارسال کنید.

نظر دهید ...
نظر شما :
نام و نام خانوادگی :
پست الکترونیکی :
تصویر امنیتی :
CAPTCHA
نظرات شما ...
فرهنگ و هنر

مجوز هفته نامه ملک بیداری ویژه سبزوار صادر شد

تقدیر از فرماندار ویژه سبزوار به عنوان مقام برتر استان در جشن نوروزگاه

حمایت از کالای ایرانی به فرهنگ سازی نیاز دارد

امور شرعی با اجبار و تحمیل سازگار نیست

بزرگداشت حکیم حاج ملاهادی سبزواری در سبزوار

حمید ضیایی‌پرور مدیرکل مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی رسانه‌ها شد

تعطیل کردن نقد در جامعه به ضرر خود مسئولین است

نقطه پایانی بر یک آپارتاید!

حجاب انقلابی و انقلاب حجابی

ضرورت احداث کتابخانه های عمومی در مناطق حاشیه شهر سبزوار

علوم اجتماعی و محدودیت‌های قدرت

چهار بحران در مقابل تمدن ایران!

مردی که معلولیت را بی اثر کرد

آیین افتتاح نمایشگاه جاذبه های گردشگری ومعرفی اقوام ایرانی وصنایع دستی برگزار شد

چگونه می توانیم" شهری شاد" داشته باشیم؟

منزل حمید ممتحنی به دانشگاه حکیم سبزواری واگذار شد

فصل‌نامه «بیهق‌نامه» با حضور وزیر ارشاد رونمایی شد

سالانه بیش از 20 میلیون مسافر از محورهای ارتباطی سبزوار عبور می کنند

هفتمین همایش ملی ابوالفضل بیهقی برگزار شد

هنر؛ بهترین ابزار جهت توانمندسازی جامعه معلولان است

برنامه محوری افق روشنی در اختیار مدیران قرار می دهد

مشکلات فرهنگی و اجتماعی سبزوار مشخص شده است

در کجای آموزش جهان ایستاده‌ایم؟

ادبیات کودک آموزش و پرورش را کمک می کند تا آموزش های زندگی بهتری به دانش آموزان ارائه شود

1200 خانوار تحت پوشش داریم

مردم را غریبه ندانید

اختصاص 6 میلیارد ریال برای کاووش در تپه باستانی سبزوار

فعالیت روزانه 1300 نفر در مراکز کانون پرورش فکری سبزوار

سخنی با مسؤولین میراث فرهنگی سبزوار

کوپال؛ بهترین فیلم جشنواره‌ی بین المللی آمستردام