کد خبر : 7975
Print
مهران صولتی:

آیا از مشارکت اجتماعی گریزان هستیم؟

جمعه ۱۰ اردیبهشت ۱۳۹۵ ساعت ۱۷:۲۶

Image titleسبزوارنگار/آیا از مشارکت اجتماعی گریزان هستیم؟

مهران صولتی*

این که ایرانی ها در ورزش ها ی انفرادی موفق ترند چون کار جمعی بلد نیستند ، یا این که ایرانی ها اگر دو نفر باشند حزب تشکیل می دهند و اگر سه نفر شدند انشعاب می کنند ، فقط دو روایت از عدم اشتیاق ایرانی ها به فعالیت های جمعی است.روایت هایی که  به دلیل کثرت ، به کلیشه هایی برای داوری رفتار ایرانیان تبدیل شده است.
 اما در این زمینه ما با یک تناقض روبرو هستیم. ایرانیان از یک سو در سطح مشارکت خانوادگی ، فامیلی و همسایگی ( شب نشینی های خانوادگی ، روضه های زنانه و شرکت در مراسم عزاداری محرم و ... )  دارای آمار مشارکت قابل توجهی هستند ( به روایت یکی از محققان ) و از سوی دیگر مشارکت در سطوحی مانند حضور در تشکل های مدنی- اجتماعی (NGO) ها ، احزاب سیاسی و .. به هیچ عنوان قابل تامل نیست ( نیم درصد حضور در مقایسه با حضور شش درصدی کشوری مانند کنیا ). 

 یا این که بیش از 90 درصد شهروندان با شوراها یا دیگر گروه های علمی ، صنفی ، سیاسی همکاری نمی کنند . هم چنین میزان عدم همکاری مردم با مدارس، بسیج ، گروه های خیریه و ورزشی به بیش از 70 درصد می رسد.
از این مقایسه چه نتیجه ای می توان گرفت : در ابتدا بهتر است میان دو نوع مشارکت "جهادی" و " نهادی" تمایز قائل شویم . مشارکت "جهادی" را به حضور آحاد جامعه در کنار یکدیگر بدون محدودیت های سازمانی و تشکیلاتی اطلاق می کنیم که می توان آن را مشارکت "هیاتی" هم نامید. در مشارکت "جهادی" کنش گران نیم نگاهی هم به کسب ثواب اخروی دارند و می کوشند میان دین و دنیا جمع کرده و رضایت خداوند را نیز کسب کنند.( مجالس قرآنی، روضه های زنانه ، هیات های عزاداری محرم و ... ) از این مقوله هستند.
در سوی دیگر مشارکت" نهادی " قرار می گیرد که در آن شهروندان برای تحقق اهداف دنیوی از جمله کسب قدرت  ( احزاب ) ، گره گشایی از معضلات اجتماعی ( NGO ) ها یا دستیابی به اهداف اقتصادی (شرکت های تعاونی ) و ...گرد هم جمع می شوند.در مشارکت "نهادی" میزان تقسیم کار و سازمان یافتگی افزایش می یابد و هر کدام از اعضاء وظایف خاصی را بر عهده می گیرند. در این میان نقش حکومت در افزایش مشارکت " جهادی" و کاهش مشارکت " نهادی" نیز قابل توجه است.
 بسیار طبیعی است که حکومت از مشارکتی حمایت کند که صبغه کمابیش مذهبی داشته و در آینده داعیه سهم خواهی در قدرت سیاسی را از حاکمیت نداشته باشد ،ولی  مشارکت " نهادی" می تواند منجر به بسیج مردم حول خواست هایی متفاوت با حکومت منجر شود.
از همین رو در ایران و در ادوار گوناگون همواره نوعی نگاه امنیتی به مشارکت" نهادی" وجود داشته است. 
اما نکته مهم این است که هیچ جامعه ای برای گذار به توسعه متوازن و پایدار گریزی از حرکت به سوی گسترش مشارکت" نهادی" ندارد. جامعه تمایز یافته ی امروزین با تفکیک بیش از  پیش نقش ها و کاهش تاثیر گذاری دولت بر تحولات پیچیده اجتماعی مواجه است . رشد فزاینده آسیب های اجتماعی ایجاب می کند که حکومت به سمت و سوی تشویق و تسهیل مشارکت "نهادی" حرکت کند . مشارکتی که می تواند با ایجاد پیوندهای شبکه ای و اعتمادآفرین در فضای حقیقی، زمینه ساز افزایش سرمایه اجتماعی در جامعه باشد.

* دانشجوی دکترای جامعه شناسی

مطالب ارزشمندتان را برای ما به آدرس: sabzevarnegar@gmail.com ارسال کنید.

نظر دهید ...
نظر شما :
نام و نام خانوادگی :
پست الکترونیکی :
تصویر امنیتی :
CAPTCHA
نظرات شما ...
یادداشت ها

افکار عمومي و چند نکته ! ​

رئیس‌جمهور واقعی، مقام رهبری است

از شریعتی ساواکی تا مصدق انگلیسی!!

دولت تا اطلاع ثانوی تدارکاتچی است!

برای مردی از تبار خدمت و فروتنی!

چرا سیاست در ایران بسیار جذاب است؟

مردانی که افسار رفتار و زبان خود را ندارند از رفتن به ورزشگاه محروم شوند

باید ضمانت اجرایی منشور حقوق شهروندی تضمین شود

تمامی تلاشم را در جهت دفاع از کیان آموزش و پرورش به کار خواهم بست

فاشیسم دم در ایستاده است!

گریس چرخ های بوروکراسی

مبارزه با اژدهای هفت سر فساد

نقطه پایانی بر یک آپارتاید!

نوید بازگشت امید به سیاست ایران!

از انقلاب دفاع می کنم

حجاب انقلابی و انقلاب حجابی

با وجود هزار انتقاد ریز و درشت

دوازده اشتباه جمعی زمانه ی انقلاب 57

«رفراندوم»؛ راهِ حل اختلاف درباره ی چگونگی نظر «مردم»

شکست اخلاقی آموزش و پرورش

ديكتاتور، تنهاست

جامعه زخم‌خورده اژدهای کومودو

ارزیابی کارنامه شبکه های اجتماعی در اعتراضات اخیر

سهم خواهی بی ثمر

بیانیه انجمن اسلامی معلمان سبزوار پیرامون اعتراضات اخیر کشور

بازخوانی حادثه‌های اخیر و مساله‌ی امنیت ایران

برای گشایش فضای گفت‌وگو و اعتراض اقدامات عملی صورت گیرد

بازیچه بیگانگان یا آتشفشان‌های خودساخته؟

از روحانی ناامیدیم ولی از خودمان نه!

استاني شدن بودجه آموزش‌و‌پرورش؛ فرصت يا چالش‌؟