کد خبر : 8147
Print
مهران صولتی:

چرا در سال های اخیر بسیار مادی شده ایم؟

شنبه ۱۵ خرداد ۱۳۹۵ ساعت ۲۱:۴۹

Image titleسبزوارنگار/چرا در سال های اخیر بسیار "مادی" شده ایم؟

 مهران صولتی*
درریافتن اینکه ایرانیان در سال های اخیر گرایش بیشتری به ثروت اندوزی پیدا کرده اند ، یا معیارهای مادی بیش از گذشته در انتخاب ها و داوری های شان مهم شده است ، نیاز به هوش زیادی ندارد ، فقط کافی است کمی دقیق تر به اطراف مان نگاه کنیم. جامعه شناسان معتقدند که در دوران پس از انقلاب دو گرایش در ایران اوج گرفته است : پول پرستی و مدرک پرستی . البته پرواضح است که طلیعه این حرکت را باید پایان دوران انقلاب و جنگ تحمیلی دانست که در آن با ورود به دوران بازسازی و حاکمیت نوعی سرمایه داری رانتی و شبه خصوصی قرار بود عصر جدیدی در کشور رقم خورد .

اما واقعا چرا در سال های اخیر بسیار مادی شده ایم ؟

حاکمیت سرمایه داری بر اقتصاد کشور در سال های اخیر به تغییر سایر مناسبات سیاسی ، فرهنگی ، خانوادگی و ... در کشور منجر شده است. سرمایه داری همچون تیزابی تمام ارزش های متعالی و جمع گرایانه را در خود حل و پدیده " کالایی شدن " را جایگزین می سازد. فرآیندی که در آن به تمام پدیده ها، به مثابه کالاهایی قابل خرید و فروش در یک رابطه مبتنی بر عرضه و تقاضا نگریسته می شود. پولی شدن دانشگاه ها ، خصوصی شدن آموزش و پرورش ، گسترش بیمارستان های خصوصی و پذیرش بیمار به شرط پرداخت هزینه های درمانی ، له شدن معلمان زیر بار هزینه های زندگی ، ورود اساتید و پزشکان به عرصه ساخت و ساز ، پولساز بودن گسترش پدیده طلاق برای حرفه وکالت و ...نشانه هایی از حرکت عمیق کشور به سوی "مادی "  گرایی تلقی می شود.

در دو دهه گذشته مشارکت در کسب " پول " به تنها مسیر افزایش منزلت در کشور تبدیل شده است . این در حالی است که مسیر مشارکت های سیاسی ، اجتماعی ، فرهنگی و هنری در این مدت با افزایش هزینه از سوی دولت یا فشار بازار مواجه بوده اند . رشد طبقه نوکیسه در سال های اخیر هم که کسب منزلت را در " مصرف خودنمایانه " جستجو می کنند از نشانه های گسترش فرهنگ " مادی" در کشور محسوب می شود.از سوی دیگر رشد فزاینده دانشگاه های خصوصی ، برنده شدن دختران در مسابقه کنکور و زنانه شدن آموزش عالی ( زنان در ایران ورود به دانشگاه را تنها مسیر دستیابی به منزلت و استقلال می دانند )، گسترش استفاده از عناوین " دکتر " و " مهندس" ، نشانه هایی از فراگیر شدن " مدرک گرایی " در کشور می باشد. 

جامعه ایران طی سی سال گذشته در گذار از مشارکت توده ای به مشارکت مدنی کارنامه موفقی از خود به جا نگذاشته و از همین رو به فرهنگ " مادی" فرصت بخشیده تا خلاء ناشی از تغییرات وسیع اجتماعی را با خلق کاراکتر " فردگرایی خودمحور و مصرف گرا " پر نماید. سوژه ی انقلابی که در دهه های پنجاه و شصت اعتماد به نفس خود را نشان داده و حتی تا مرحله آفرینش دوم خرداد پیش رفته بود ، به ابژه ی مناسبات رانتی و مصرفی ( افزایش قیمت نفت و گسترش واردات ) در دوره احمدی نژاد تبدیل شد . بقایای آن نیرو هم در دوران بعد از انتخابات 88  و به دنبال افزایش هزینه مشارکت سیاسی -اجتماعی از عرصه خارج شد . از این به بعد جامعه اتمیزه شده و ذره ای ایران هر چه بیشتر در آغوش " مادی " گرایی فرو غلتید و از آرمان های تحقق " جامعه بهتر" فاصله گرفت. البته در این میان نباید از نقش تحریم های هسته ای هم در گسترش این پدیده چشم پوشید.

نکته پایانی : روند رشد فزاینده مادی گرایی و کالایی شدن در ایران اگر با افزایش سرمایه اجتماعی جبران نشود می تواند خطری جدی برای کشور از جنس " فروپاشی اجتماعی " به ارمغان آورد. زیستن در جامعه ای که به سرعت به پرتگاه خرید و فروش آرمان ها و ارزش هایش نزدیک می شود هرگز آسان نیست ...

* دانشجوی دکترای جامعه شناسی

مطالب ارزشمندتان را برای ما به آدرس: sabzevarnegar@gmail.com ارسال کنید.


نظر دهید ...
نظر شما :
نام و نام خانوادگی :
پست الکترونیکی :
تصویر امنیتی :
CAPTCHA
نظرات شما ...
فرهنگ و هنر

مجوز هفته نامه ملک بیداری ویژه سبزوار صادر شد

تقدیر از فرماندار ویژه سبزوار به عنوان مقام برتر استان در جشن نوروزگاه

حمایت از کالای ایرانی به فرهنگ سازی نیاز دارد

امور شرعی با اجبار و تحمیل سازگار نیست

بزرگداشت حکیم حاج ملاهادی سبزواری در سبزوار

حمید ضیایی‌پرور مدیرکل مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی رسانه‌ها شد

تعطیل کردن نقد در جامعه به ضرر خود مسئولین است

نقطه پایانی بر یک آپارتاید!

حجاب انقلابی و انقلاب حجابی

ضرورت احداث کتابخانه های عمومی در مناطق حاشیه شهر سبزوار

علوم اجتماعی و محدودیت‌های قدرت

چهار بحران در مقابل تمدن ایران!

مردی که معلولیت را بی اثر کرد

آیین افتتاح نمایشگاه جاذبه های گردشگری ومعرفی اقوام ایرانی وصنایع دستی برگزار شد

چگونه می توانیم" شهری شاد" داشته باشیم؟

منزل حمید ممتحنی به دانشگاه حکیم سبزواری واگذار شد

فصل‌نامه «بیهق‌نامه» با حضور وزیر ارشاد رونمایی شد

سالانه بیش از 20 میلیون مسافر از محورهای ارتباطی سبزوار عبور می کنند

هفتمین همایش ملی ابوالفضل بیهقی برگزار شد

هنر؛ بهترین ابزار جهت توانمندسازی جامعه معلولان است

برنامه محوری افق روشنی در اختیار مدیران قرار می دهد

مشکلات فرهنگی و اجتماعی سبزوار مشخص شده است

در کجای آموزش جهان ایستاده‌ایم؟

ادبیات کودک آموزش و پرورش را کمک می کند تا آموزش های زندگی بهتری به دانش آموزان ارائه شود

1200 خانوار تحت پوشش داریم

مردم را غریبه ندانید

اختصاص 6 میلیارد ریال برای کاووش در تپه باستانی سبزوار

فعالیت روزانه 1300 نفر در مراکز کانون پرورش فکری سبزوار

سخنی با مسؤولین میراث فرهنگی سبزوار

کوپال؛ بهترین فیلم جشنواره‌ی بین المللی آمستردام