کد خبر : 8200
Print
به همت انجمن اسلامی معلمان سبزوار:

همایش شریعتی در آینه امروز برگزار شد

چهارشنبه ۲ تیر ۱۳۹۵ ساعت ۲۰:۵۲

سبزوارنگار/همایش شریعتی در آینه امروز به همت انجمن اسلامی معلمان سبزوار و با همکاری انجمن اسلامی مدرسین دانشگاه و انجمن مفاخر اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی در محل تالار کاشفی اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی سبزوار برگزار شد.

Image titleسبزوارنگار/همایش "شریعتی در آینه امروز" به همت انجمن اسلامی معلمان سبزوار و با همکاری انجمن اسلامی مدرسین دانشگاه و انجمن مفاخر اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی در محل تالار کاشفی اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی سبزوار برگزار شد.

به گزارش سبزوارنگار به نقل از روابط عمومی انجمن اسلامی معلمان سبزوار؛ دکتر عبدالرحیم قنوات؛ استاد تاریخ دانشگاه فردوسی مشهد و مهران صولتی؛ دانشجوی دکترای جامعه شناسی سیاسی، سخنران های این مراسم بودند.

متن سخنرانی دکتر عبدالرحیم قنوات به شرح ذیل می باشد:

«شهر سبزوار از بابت شخصیت ها و مشاهیر برجسته اش، ویژگی خاصی دارد و در دوره های مختلف، همیشه رجال و شخصیت های مهمی را به جامعه علمی- فرهنگی ما معرفی کرده است؛ از ابن فندق سبزواری با تاریخ بیهق منحصر به فردش، تا کاشفی سبزواری؛ شخصیت بزرگی که در روزگار خودش حداقل در محدوده خراسان بزرگ بسیار مورد توجه قرار گرفته است. خاتم الفلاسفه اسلامی؛ مرحوم حاج ملاهادی سبزواری، دکتر غنی با تاریخ تصوف و خاطرات خوبی که تدوین کرده، مرحوم استاد محمدتقی شریعتی؛ روشنفکر دینی برجسته تاریخ معاصر، محمود دولت آبادی و رمان عظیم کلیدرش، مرحوم فخرالدین حجازی، مرحوم استاد حمید سبزواری و البته مرحوم دکتر علی شریعتی که جایگاهی بسیار خاص و برجسته ای در میان همه این رجال دارد.

در خصوص شریعتی؛ گفتمان ها و دیدگاه های موافق و مخالف مختلفی وجود دارد. در رابطه با میراث شریعتی؛ کسانی معتقدند که کل آثار و میراثی که شریعتی در عرصه عمل و اندیشه انجام داده، مثبت است.

عده ای معتقدند؛ شریعتی کاری انجام داده که اختصاص به دوره ای خاص دارد و دیگر نیازی به طرح مجدد او بعد از انقلاب وجود ندارد. افرادی که این طرز فکر را دارند؛ ظاهراً این جور تصور کرده اند که به جای همه افراد و سلایق و علایق جامعه تصمیم بگیرند و تصمیم خودشان را اعلام می کنند اما واقعیت این است که این ما نیستیم که تصمیم می گیریم اندیشه ای متعلق به دوره ای هست یا نیست، یا در دوره ای باید باشد یا نباشد، بلکه این جامعه است که تصمیم می گیرد، اندیشه ای را بخواند و بررسی کند، بپذیرد یا رد کند.

گروه دیگری نیز هستند که معتقدند؛ شریعتی در عرصه اندیشه، فرهنگ، سیاست و جامعه ما تأثیری مخرب داشته است. شریعتی همیشه مخالفین سرسختی چه در دوره حیاتش و چه بعد از خودش داشته است. ولی موضوعی که بسیار شگفت انگیز است این که معمولاً این افراد به صورت کامل شریعتی را نخوانده اند.

افرادی هم معتقدند؛ آثار و اندیشه های شریعتی را باید نقادانه خواند و بررسی کرد و میان صحیح و سقیم اندیشه او باید تفاوت قائل شد. در حقیقت میراث شریعتی با گفتمان چهارم مناسب است. یعنی کسانی می توانند در خصوص میراث شریعتی حرف بزنند و از او بهره ببرند که چنین دیدگاه دقیق و متعادلی را عرضه کنند.

من میراث شریعتی را به سه دسته آثار، اندیشه ها و روش ها تقسیم می کنم و این سه، چیزی است که برای ما باقی مانده است و جا دارد که دقیق و عالمانه در آن ها بنگریم و از آن ها استفاده کنیم.

آثار شریعتی:

عبارت است از صدها ساعت سخنرانی و 35 عنوان کتاب مجموعه آثار که بسیار بزرگ و متنوع هستند. در این آثار؛ دین شناسی، مذهب شناسی، اجتماعیات، کویریات، ادبیات، هنر، نقد و نظر، شعر و حتی آثاری برای کودکان می بینیم.

همان طور که شریعتی؛ شخصیتی چند وجهی داشته است، مجموعه آثارش نیز متنوع هستند. بنابراین خیلی دشوار است که یک نفر ادعا کند همه این میراث را باید نقد کرد. البته ممکن است او با بخشی از این میراث مشکل داشته باشد ولی این آثار آن قدر متنوع هستند که هیچکس نمی تواند آن ها را با یک معیار، داوری کند.

علاوه بر تنوع، این آثار؛ به لحاظ فرم، بسیار زیبا هستند، شریعتی؛ سخنوری برجسته و نویسنده ای چیره دست بود و در این امر هیچکس تردیدی ندارد. متن حسین وارث آدم، توتمیسم، پس از شهادت، کویر و هبوط، برخی از این نمونه های بسیار زیبا هستند.

علاوه بر زیبایی، بعضی از این آثار؛ کاملاً بی بدیل هستند؛ مثل حرّ که پس از 40 سال که از هجرت دکتر شریعتی می گذرد، در ادبیات ما چه متنی در خصوص حرّ نوشته شده که با این، برابری کند؟ اصلاً کدام متن نوشته شده است؟ یک حرّ وجود دارد، آن هم حرّی است که دکتر شریعتی ترسیم کرده است. همچنین ابوذر، که بعد از شریعتی کسی نیامده درباره ابوذر حرف تازه ای بزند. یا متنی که تحت عنوان زیباترین روح پرستنده نوشته که راجع به امام زین العابدین(ع) است. البته ممکن است کتاب های علمی و آکادمیک نوشته شده باشد ولی به لحاظ زیبایی و تأثیرگذاری بر روی مخاطب، هیچکدام قابل مقایسه با این اثر مرحوم شریعتی نیستند. کویر و هبوط دکتر شریعتی به رغم گذشت 4 دهه همچنان پُر خواننده است. هبوط؛ بخش هایی دارد که زیبایی هایش قابل بیان نیست و فقط باید آن ها را خواند و لذّت برد. کویر؛ یک واژه جغرافیایی ساده، در دستان شریعتی به یک مفهوم با ویژگی های خاص خودش تصویر می شود، این، از جمله همان انقلاب هایی است که در عرصه کلمه ایجاد می شود.

اندیشه های شریعتی:

شریعتی؛ حدود یکصد مفهوم تازه خلق کرده است که در آثار و عناوین آثارش به چشم می خورد، این عناوین، بسیار گسترده هستند؛ در دین شناسی، مذهب شناسی، کویریات مثل: کویر، حسین وارث آدم، تشیع علوی، تشیع صفوی، تشیع سرخ، تشیع سیاه، زیباترین روح پرستنده، مسؤولیت شیعه بودن، نان، فرهنگ، آزادی، فاطمه؛ فاطمه است، هبوط در کویر، مثلث حسین زینب یزید، عرفان برابری و آزادی، قاسطین، ناکثین، مارقین، سکوت علی، تنهایی علی و... از جمله مفاهیمی هستند که بسیاری از آن ها هنوز مورد استفاده قرار می گیرند. مسؤولیت شیعه بودن، زمان ندارد، در هر دوره ای هر انسانی می تواند از خودش بپرسد که مسؤولیت من چیست؟ و چه باید بکنم؟ یا حسین وارث آدم و شهادت که زمان ندارد. نان، فرهنگ، آزادی- فاطمه؛ فاطمه است. البته گاهی ممکن است ما با محتوای آن ها صد در صد موافق نباشیم، اشکال هم ندارد ولی خود آن مفهوم را می توان نگه داشت و در هر دوره ای در ذیل آن، حرف های تازه ای زد.

یکی دیگر از میراث های شریعتی در عرصه اندیشه؛ خلق و سر و سامان دادن به یک اندیشه اصلاح دینی و مذهبی است که خیلی مهم است. ما شریعتی را به عنوان یک مصلح دینی و مذهبی می شناسیم و فراموش نکنیم که عقاید و باورها در هر دوره ای می توانند از حقیقت خودشان فاصله بگیرند و از حقیقت تهی و منحرف شوند. به خصوص افکار دینی و مذهبی در طول تاریخ این استعداد را داشتند که نسبت به بسیاری از افکار و باورهای دیگر دچار اعوجاج و انحراف شوند. ما همیشه محتاج نوعی نگاه اصلاحی به اندیشه دینی-یعنی آن چیزی که در ذهن ما و مردم وجود دارد- هستیم.

شریعتی به تنهایی یک اندیشه اصلاحی را خلق کرد و آن را سر و سامان داد. او یک دستگاه منسجم اصلاحی ایجاد کرد که اندیشه دین را باید اصلاح کرد و از زوائد و خرافات زدود. این چیزی است ما همیشه و امروز بیش از هر زمان دیگر محتاج به آن هستیم تا اندیشه های درست را بشناسیم و با خرافات مقابله کنیم و اجازه ندهیم دین و مذهب از حقیقت زیبا و آسمانی خودش تهی شود و جذابیتش را از دست بدهد و بعد زانوی غم در بغل بگیریم که جوانان ما از دست رفتند.

شریعتی چه می کرد که در جذب جوانان به سمت دین موفق بود؟ و ما امروز با این همه امکانات، تریبون، رسانه، پول، سخنران، کانال های تلویزیونی، کتاب و ... چطور نمی توانیم این کار را انجام دهیم؟ چرا عکس آن دارد اتفاق می افتد؟ این امر؛ قابل بازنگری است. باید نگاه کرد. روش ها را شناخت. محتوای حرف ها و کلمات را تشخیص داد. نحوه گفت و گو با جوانان را شناخت. باید دید شریعتی چه می کرد که موفق به انجام این کار شد؟ ما چه می کنیم که نمی توانیم این کار را انجام دهیم؟ و هر روز باید حسرت دیروز را بخوریم.

میراث دیگر شریعتی؛ روش های شریعتی است.

شریعتی به گونه ای خاص زندگی می کرد. زندگی او نوعی عرفان خاص عملگرایانه بود. اگر چه او در اثارش خیلی به معاد نپرداخته و به آخرت خیلی کار ندارد و تمام توجه او به دنیا و اجتماع معطوف است اما این دنیای فردی و منفعت شخصی او نیست بلکه آن چیزی است که نفع عام در آن وجود دارد. سرنوشت جامعه، دین، مذهب و جوانان است. شریعتی از نظر دنیایی آدم زاهدی بوده است. او اهل زمین و خرید و فروش و بازار نبوده است و مردم حرف چنین فردی را می پذیرند و اگر از دوری دنیا بگوید، مردم می گویند، راست می گوید. نمی شود سرتا پا گرفتار دنیا باشیم و دیگران را از دنیا پرهیز بدهیم. در این صورت مردم می بینند و باور نمی کنند. این چیزها به حرف نیست به عمل است و یکی از دلایل موفقیت شریعتی همین بود که او اهل دنیا نبود. دنیا طلب نبود. چیزی نداشت. چیزی نمی اندوخت و چیزی برای خودش نمی خواست در حالی که این استعداد و موقعیت را داشت که به لحاظ دنیایی رشد کند ولی زادهدانه زیست و تمایل و نگاه و جهتش دنیایی نبود. این روش برای کسانی که قصد ارشاد و راهنمایی و موعظه مردم را دارند، می تواند کارساز باشد. اول باید خود، پای در این وادی گذاشت سپس مردم را دعوت کرد و بعد می بینید که چقدر مؤثر است.

روش دیگر شریعتی؛ گفت و گو بود. شریعتی یکی از معدود روشنفکران تاریخ ما در دوره های اخیر است که بسیار اهل گفت و گو است. او در عرصه ها و ساحت های مختلفی تردد و گفت و گو می کرد. تک ساحتی نبود و مخاطبین واحدی نداشت. هم با جوانان سخن می گفت و هم با پیران گفت و گو می کرد.  "پدر، مادر، ما متهمیم" او خطاب به پیران نوشته شده و در سراسر آثارش؛ جوان ها را مورد خطاب قرار می دهد و آن ها را نقد می کند. وقتی غرب زدگی و تسلیم بی قید و شرط و چشم بسته مدرنیزه را نقد می کند؛ جوان ها را مخاطب قرار می دهد. او هم با سنت گرایان در تماس بود و با آن ها حرف می زد و هم با مردن ها ونواندیشان ارتباط داشت. هم با بی دین ها و هم با دینداران سر و کار داشت.

شریعتی؛ کاربردی ترین جامعه شناس تاریخ معاصر بود. هیچ جامعه شناسی به اندازه او موفق نشد افکارش را به جامعه منتقل کند و در تغییرات اجتماعی سهیم باشد. او هرچه از جامعه شناسی می دانست آن را اجرایی و عملی کرد و این خیلی مهم است.

روش دیگر شریعتی؛ روش آموزشی اوست. او یک معلم برجسته بود و قدرت اقناع فوق العاده ای داشت. به روز بود و کلاس هایش جذاب بود به طوری که کلاس های درسش ساعت ها طول می کشید. شاگرد پرور بود و حتی به امور غیر آموزشی دانشگاه نیز توجه داشت. او معلمی بسیار خوبی بود، چیزی که الآن به ندرت یافت می شود.

وظیفه ما در قبال میراث شریعتی چیست؟

شناخت میراث شریعتی وظیفه مخالفان و موافقان اوست. شریعتی را باید بارها و بارها و در دوره های مختلف خواند. ولی شناخت شریعتی و میراث او فقط با خواندن کلمات او امکان ندارد و جواب نمب دهد. ما باید مشی و سیره شریعتی و شرح حال درست او را بشناسیم. باید علمی  ودقیق او را بررسی کرد و هر حرفی را در ظرف زمان و مکان خودش شناخت و تحلیل کرد و سخن خود را با این توصیه شریعتی ختم می کنم که بخوان و بخوان و بخوان."

شایان ذکر است؛ در خلال این مراسم، هنرمند جوان؛ میلاد سیدنیا، نوازنده سه تار و عضو گروه موسیقی داروگ هنرنمایی کرد. ضمناً در حاشیه این مراسم، نمایشگاه کوچکی از مجموعه آثار دکتر علی شریعتی و آثار هنری یکی از معلمان دایر بود که با استقبال عموم مواجه شد.

Image titleImage titleImage titleImage titleImage titleImage titleImage title

نظر دهید ...
نظر شما :
نام و نام خانوادگی :
پست الکترونیکی :
تصویر امنیتی :
CAPTCHA
نظرات شما ...
گزارش و گفت و گو

لزوم همکاری تمام نهادها برای مقابله با تکدی گری در سبزوار

مشکل اصلاح‌طلبان این است که نمی‌گویند چگونه می‌خواهند شعارهای خود را محقق کنند

امور شرعی با اجبار و تحمیل سازگار نیست

تحمل جامعه؛ حدی دارد

حکیم سبزواری به عنوان خاتم الفلاسفه شناخته می شود

مشکلات حاشیه شهر سبزوار

علاج واقعه را قبل از وقوع باید کرد

مسئولان قدر مردم ایران را ندانستند

عبور از روحانی به عبور از نظام متصل می شود

نشست خبری مسؤولین دانشگاه حکیم سبزواری با اصحاب رسانه شهرستان برگزار شد

رئیس جمهور کمتر از 15 درصد قدرت را در اختیار دارد

مشاورین مدیر آموزش و پرورش سبزوار انتخاب شدند

عرصه سیاست جایی برای ایده آل‌گرایی‌نیست!

ازدواج و اشتغال؛ بیش ترین دلیل ترک تحصیل دانش آموزان است

آیین نامه دبیرخانه مجازی توسعه پایدار شهرستان سبزوار تدوین شد

همنوایی با معترضان با هدف انتقام انتخاباتی از دولت غلط بود

چالش تعطیلی شهربازی سبزوار به روایت سرمایه گذار، شهرداری و اداره برق

دبیرخانه مجازی توسعه پایدار شهرستان سبزوار تشکیل می شود

شفافیت؛ مهمترین رکن بودجه97 است

استبداد راه را بر فریب و دورویی باز می‌کند

مهمترین اولویت های شورای اسلامی شهر سبزوار

همکاری با انجمن اسلامی معلمان برای ما افتخار است

معلمان گاهی به خاطر مطالبات صنفی، برچسب ضد امنیتی می خورند

سرمایه داروسازی طاها، طی سی ماه گذشته، 6برابر شده است

باید تکلیف خود را درباره «پلورالیسم» در جامعه روشن کنیم

گزارش صد‌ روزه و وعده‌هايي که اجرايي نشد!

سخنگوی رسمی انجمن اسلامی معلمان سبزوار معرفی شد

هیأت رئیسه و مسؤولین کمیته های انجمن اسلامی معلمان سبزوار انتخاب شدند

دومین مجمع عمومی انجمن اسلامی معلمان سبزوار برگزار شد

درخواست پست توسط برخی اصلاح طلبان از روحانی؛ وهن اصلاح طلبی است