کد خبر : 8235
Print
مهران صولتی:

چرا شریعتی همچنان الهام بخش است؟ ​

دوشنبه ۷ تیر ۱۳۹۵ ساعت ۱۱:۵۵

Image titleسبزوارنگار/چرا شریعتی همچنان الهام بخش است؟

مهران صولتی*
 29 خرداد مصادف با سی و نهمین سالگرد در گذشت دکتر علی شریعتی است. در طول این چهار دهه کمتر شخصیتی در ایران توانسته تا این حد به محور مناقشات تبدیل شود. کتاب های بسیاری درباره آرای وی نوشته شده و جلسات بسیاری حول نقد و بررسی اندیشه های وی بر پا شده ولی هیچ گاه گرد غبار و کهنگی بر وجود او ننشسته است. درست است که از سه گانه آثار او یعنی اسلامیات، اجتماعیات و کویریات، هم اکنون سومی بیشتر خوانده می شود ولی نوعی پویایی در آثار وی به چشم می خورد که می تواند همچنان برای نسل امروز الهام بخش و درس آموز باشد. 

شریعتی"تنها" بود و با تنهایی خود انس داشت. تنهایی او نه یک تحمیل، بلکه یک انتخاب بود. تنهایی برای او یک امکان بود تا در ژرفای روحی خود غور کند و به دریافت های عمیقی در مورد خود و مردم برسد. کویر و گفتگوهای تنهایی تنها دو دستاورد آشتی شریعتی با خود بود. نسل امروز به جد نیازمند انس گرفتن با خویش است، در روزگاری که رسانه ها و شبکه های اجتماعی دیگر فرصتی برای با خود بودن برای ایشان باقی نگذاشته اند. نسل امروز اگر هم با خود تنها می شود برای گریز از با خانواده بودن است نه اشتیاق به ساختن و پروردن خود!

شریعتی خود را ساخت. با تراشیدن کژی های شخصیتی خود از رهگذر گفتگو  با خویشتن، به "خود آیینی" رسید. سنت، قدرت و مدرنیته به عنوان سه دیگری بزرگ، او را به تقلید و تبعیت از خود فرا می خواندند ولی شریعتی به "دگرآیینی" یک "نه" بزرگ گفت. او با اعتماد به نفسی که زاییده آشنایی عمیق با این سه منبع مستحیل کننده شخصیت آدمی بودند، به نوعی "فردگرایی اخلاقی" دست یافت که می توانست میان فرد و جامعه آشتی برقرار کند. به همان شدتی که از تحمیل های جامعه می گریخت، با انتخابی خودآگاهانه به سوی ایفای مسؤولیت های اجتماعی خود در قبال دردهای مردم شتافت و توانست در دگرگونی جامعه نقش آفرینی کند.

شریعتی به ما آموخت که در بطن یک پدیده می توان تناقضاتی را یافت که  ظرفیت هایی برای حرکت ایجاد کند(دیالکتیک). می توان از دین سنتی و تخدیر کننده خوانشی رهایی بخش بدست داد و مدرنیته همچنان که می تواند از طریق "مصرف" ما را به بند بکشد، از طریق تقویت "فردگرایی" هم می تواند کانون های مقاومتی ایجاد کند. می توان در میان میل شدید به همرنگی، همچنان "متفاوت" دید و "متفاوت" زیست. شریعتی به ما نگاهی ژرف و عمیق بخشید تا مدافع و مخالف یک جانبه سنت و مدرنیته نباشیم. او از ما دعوت کرد که به تلفیقی میان این دو بیندیشیم که می تواند برای جامعه راه گشا باشد.

شریعتی یک تحول دائمی بود. یک سیلان مداوم. یک ساختن و شدن بی سرانجام. حرکت از "بودن"، در مسیر "شدن" و همین بود که شریعتی هر روز نو تر و تازه تر می شد. شخصیت چند وجهی شریعتی زاییده باز گذاشتن دریچه ذهنش به روی تمامی تجربه ها و آموزه ها بود. شریعتی روح خود را سانسور نکرد. می دانست که شرط لازم برای غنی شدن خواندن، خواندن و خواندن همه افکار موجود است، بی آن که هراس داشته باشد که "بهداشتی" عمل نکرده است. شریعتی نشان داد که انسان شدن جز از مسیر آزادی اندیشه ها دست یافتنی نیست.

* دانشجوی دکترای جامعه شناسی

مطالب ارزشمندتان را برای ما به آدرس: sabzevarnegar@gmail.com ارسال کنید.

نظر دهید ...
نظر شما :
نام و نام خانوادگی :
پست الکترونیکی :
تصویر امنیتی :
CAPTCHA
نظرات شما ...
یادداشت ها

افکار عمومي و چند نکته ! ​

رئیس‌جمهور واقعی، مقام رهبری است

از شریعتی ساواکی تا مصدق انگلیسی!!

دولت تا اطلاع ثانوی تدارکاتچی است!

برای مردی از تبار خدمت و فروتنی!

چرا سیاست در ایران بسیار جذاب است؟

مردانی که افسار رفتار و زبان خود را ندارند از رفتن به ورزشگاه محروم شوند

باید ضمانت اجرایی منشور حقوق شهروندی تضمین شود

تمامی تلاشم را در جهت دفاع از کیان آموزش و پرورش به کار خواهم بست

فاشیسم دم در ایستاده است!

گریس چرخ های بوروکراسی

مبارزه با اژدهای هفت سر فساد

نقطه پایانی بر یک آپارتاید!

نوید بازگشت امید به سیاست ایران!

از انقلاب دفاع می کنم

حجاب انقلابی و انقلاب حجابی

با وجود هزار انتقاد ریز و درشت

دوازده اشتباه جمعی زمانه ی انقلاب 57

«رفراندوم»؛ راهِ حل اختلاف درباره ی چگونگی نظر «مردم»

شکست اخلاقی آموزش و پرورش

ديكتاتور، تنهاست

جامعه زخم‌خورده اژدهای کومودو

ارزیابی کارنامه شبکه های اجتماعی در اعتراضات اخیر

سهم خواهی بی ثمر

بیانیه انجمن اسلامی معلمان سبزوار پیرامون اعتراضات اخیر کشور

بازخوانی حادثه‌های اخیر و مساله‌ی امنیت ایران

برای گشایش فضای گفت‌وگو و اعتراض اقدامات عملی صورت گیرد

بازیچه بیگانگان یا آتشفشان‌های خودساخته؟

از روحانی ناامیدیم ولی از خودمان نه!

استاني شدن بودجه آموزش‌و‌پرورش؛ فرصت يا چالش‌؟