کد خبر : 8306
Print
مهران صولتی:

چگونه می توان از خطر پوپولیسم جلوگیری کرد ؟ ​

شنبه ۲ مرداد ۱۳۹۵ ساعت ۲۰:۰۴

Image titleسبزوارنگار/چگونه می توان از خطر پوپولیسم جلوگیری کرد ؟

مهران صولتی*
"انتخابات 7 اسفند و پیروزی لیست امید، نمادی از پیروزی "ملت" بر "مردم" بود. این عبارت را چند روز پیش یکی از دوستان پژوهشگر نوشت. به باور وی "مردم" کلیدواژه ای است که پیش از هر چیز از آن مقابله با استکبار و نوعی توده گرایی مستفاد می شود در حالی که "ملت" نماینده حضور طبقه متوسط و ویژگی هایی از قبیل شهرنشینی و تحصیل می باشد. در انتها هم دوست ما نوید روزهای بهتری را داده بود که در آن شاهد پیروزی افزون تر "ملت" بر "مردم"(بخوانید حامیان خاتمی بر احمدی نژاد) باشیم.
داستان مواجهه "مردم" و "ملت" در جمهوری اسلامی تاریخی به درازای انقلاب دارد. از دولت متکی بر "ملت" بازرگان تا دولت مبتنی بر "مردم" موسوی، از دولت متکی بر "ملت" هاشمی، خاتمی و روحانی تا دولت مبتنی بر "مردم" احمدی نژاد، می توان شاهد این مواجهه تاریخی بود. اکنون هم با فراگیر شدن شایعاتی مبنی بر احتمال ورود احمدی نژاد به عرصه انتخابات گروهی به طور مکرر خطر قدرت گرفتن مجدد پوپولیسم را به یادمان می آورند.
اما پرسش اصلی یادداشت حاضر این است؛ آیا نمی توان به سنتز یا تلفیقی میان "ملت" و "مردم" دست یافت که بتواند ما از خطر گاه و بیگاه پوپولیسم نجات بخشد؟ 
سال گذشته سعید حجاریان در مصاحبه ای پرسید که چگونه می توان جوانان را با دموکراسی آشتی داد؟ پاسخ این بود که اگر جوانان دموکراسی را به معنای انتخاب آزادانه سبک زندگی خود تعریف کنند می توان به گسترش آرمان دموکراسی خواهی در میان جوانان امید بست.
حال پرسش بنیادی عبارت از این است؛ چگونه می توان اقشار آسیب پذیر را با دموکراسی آشتی داد تا گاه و بیگاه خبر آمدن پوپولیسم لرزه بر انداممان نیندازد؟ چگونه می توان طبقات پایین جامعه را با مطالبات مدرن طبقه متوسط آشنا کرد تا به یک باره سیر تداوم توسعه دموکراتیک در ایران دچار انقطاع نشود؟ و این که چه تدابیری باید به کار بست تا پس از 16سال حکومت ورزی دوران سازندگی و اصلاحات، دوباره همچون سال84 به نقطه صفر بازنگردیم؟ 
به نظر می رسد راه حل در ارائه خوانشی از اصلاحات است که دموکراسی را پادزهری برای فقر، فساد و تبعیض معرفی کند. با توجه به حساسیت جامعه ایران به مفاسد اقتصادی می توان به تبیینی دست یافت که کاهش شدید بهره وری، اتلاف منابع و در نهایت گسترش فقر را با افزایش فساد سیستمی گره زده و چاره آن را در افزایش نظارت مردمی، تحکیم دموکراسی و انجام اصلاحات سیاسی جستجو کند. همچنین با توجه به وجود احساس "بی قدرتی مزمن" در جامعه ایران، باید به ارائه خوانشی پرداخت که دموکراسی را نه فقط منحصر به کنش مقطعی رای دادن در انتخابات، بلکه به عنوان فرآیندی مستمر و در جهت گسترش مشارکت جویی و مطالبه گری از پایین ترین سطوح یعنی محلات تا بالاترین سطوح تصمیم سازی های حکومتی تعریف کند. پوپولیسم محصول "بی قدرتی" مردم و احساس نیاز به ظهور یک ناجی برای رفع عطش "مردم" به قدرت نمایی است و از همین رو باید راهی معقول برای رفع این نیاز پیدا کرد. به نظر می رسد چنین راه حلی معقول تر از رسمیت بخشیدن و پررنگ تر کردن شکاف تاریخی میان "ملت" و "مردم" و عوارض پیش بینی ناپذیر آن باشد. عوارضی که می توان آن را در تداوم شکاف بزرگ تر "سنت" و "مدرنیته" در ایران طی یک صد سال گذشته ارزیابی کرد.

* دانشجوی دکترای جامعه شناسی

مطالب ارزشمندتان را برای ما به آدرس: sabzevarnegar@gmail.com ارسال کنید.

نظر دهید ...
نظر شما :
نام و نام خانوادگی :
پست الکترونیکی :
تصویر امنیتی :
CAPTCHA
نظرات شما ...
فرهنگ و هنر

مجوز هفته نامه ملک بیداری ویژه سبزوار صادر شد

تقدیر از فرماندار ویژه سبزوار به عنوان مقام برتر استان در جشن نوروزگاه

حمایت از کالای ایرانی به فرهنگ سازی نیاز دارد

امور شرعی با اجبار و تحمیل سازگار نیست

بزرگداشت حکیم حاج ملاهادی سبزواری در سبزوار

حمید ضیایی‌پرور مدیرکل مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی رسانه‌ها شد

تعطیل کردن نقد در جامعه به ضرر خود مسئولین است

نقطه پایانی بر یک آپارتاید!

حجاب انقلابی و انقلاب حجابی

ضرورت احداث کتابخانه های عمومی در مناطق حاشیه شهر سبزوار

علوم اجتماعی و محدودیت‌های قدرت

چهار بحران در مقابل تمدن ایران!

مردی که معلولیت را بی اثر کرد

آیین افتتاح نمایشگاه جاذبه های گردشگری ومعرفی اقوام ایرانی وصنایع دستی برگزار شد

چگونه می توانیم" شهری شاد" داشته باشیم؟

منزل حمید ممتحنی به دانشگاه حکیم سبزواری واگذار شد

فصل‌نامه «بیهق‌نامه» با حضور وزیر ارشاد رونمایی شد

سالانه بیش از 20 میلیون مسافر از محورهای ارتباطی سبزوار عبور می کنند

هفتمین همایش ملی ابوالفضل بیهقی برگزار شد

هنر؛ بهترین ابزار جهت توانمندسازی جامعه معلولان است

برنامه محوری افق روشنی در اختیار مدیران قرار می دهد

مشکلات فرهنگی و اجتماعی سبزوار مشخص شده است

در کجای آموزش جهان ایستاده‌ایم؟

ادبیات کودک آموزش و پرورش را کمک می کند تا آموزش های زندگی بهتری به دانش آموزان ارائه شود

1200 خانوار تحت پوشش داریم

مردم را غریبه ندانید

اختصاص 6 میلیارد ریال برای کاووش در تپه باستانی سبزوار

فعالیت روزانه 1300 نفر در مراکز کانون پرورش فکری سبزوار

سخنی با مسؤولین میراث فرهنگی سبزوار

کوپال؛ بهترین فیلم جشنواره‌ی بین المللی آمستردام