کد خبر : 8553
Print
مهران صولتی:

توسعه سیاسی یا توسعه اقتصادی؟

یکشنبه ۴ مهر ۱۳۹۵ ساعت ۲۳:۱۸

Image titleسبزوارنگار/توسعه سیاسی یا توسعه اقتصادی ؛ کدام یک در ایران اولویت دارد؟ 

مهران صولتی*

نخستین بار در سال ۷۷ بود که موضوع اولویت توسعه سیاسی یا اقتصادی، به بحثی داغ در جامعه، دانشگاه ها و مطبوعات تبدیل شد و اندکی بعد دامنه آن به مناظره های تلویزیونی هم کشید و صاحب نظرانی از دو جناح سیاسی کشور در آن جلسات حاضر شدند. افرادی مانند صادق زیباکلام و... تا جایی که خاطرم هست این بحث ها به فرجام روشنی نینجامید و بالاخره مشخص نشد که در ایران توسعه سیاسی مقدم است یا توسعه اقتصادی؟! البته در سال های اخیر گرایشی هم متاثر از آموزه های مصطفی ملکیان شکل گرفته است که مقوله ای به نام "توسعه فرهنگی" را مقدم بر هر دو نوع توسعه پیشین دانسته و از اولویت آن سخن می گوید! اما به راستی کدام یک از این سه نوع توسعه اولویت دارد؟ می کوشم تا در ادامه از اولویت توسعه سیاسی دفاع کنم.

در ایران، ما با یک "دولت حداکثری" و ناکارآمد روبرو هستیم(دولت ها در غرب حداقلی و کارآمد هستند)، به این معنا که این دولت اگر چه تا تعیین وضع پوشش، سبک زندگی و کیفیت حریم خصوصی شهروندان پیش می رود ولی از اخذ مالیات، تامین رفاه، نظام بانکی پیشرفته و برکنار ماندن از فساد سیستمی عاجز است. در مواجهه با چنین دولتی باید تجویز توسعه سیاسی مهمترین اولویت باشد. نخست باید حدود و ثغور مداخله آن در جامعه قاعده مند و به سامان شود تا در ادامه  بتواند به سمت و سوی انجام وظایف ذاتی خود (تامین رفاه و امنیت) و پرهیز از برهم زدن منطق ذاتی سایر بخش های جامعه  یا سلطه  بر آن ها هدایت شود.

در ایران ما با فقدان "خرد سیاسی" مواجه هستیم . خرد سیاسی به "وجود سازوکارهای پایدار جهت به رسمیت شناخته شدن رقابت سیاسی میان حکومت و اپوزیسیون" اطلاق می شود و آشکارا دستاورد توسعه سیاسی در کشور می باشد. سازوکارهایی که می تواند ثبات و توسعه پایدار را به ارمغان آورده و زمینه را برای انباشت مولد سرمایه فراهم نماید(داخلی و خارجی). از این منظر توسعه سیاسی شرط ضروری برای توسعه اقتصادی است چون خط مشی و رفتار پیش بینی پذیر حکومت در بلند مدت را معرفی، و فضا را برای اتخاذ تصمیم گیری های خردمندانه اقتصادی باز می کند.

توسعه اقتصادی بدون توسعه سیاسی یا منجر به شکل گیری حکومت خودکامه می شود(چین و روسیه کنونی)، یا منجر به هرج و مرج اقتصادی و شکل گیری گروه های مافیایی(دوران بعد از فروپاشی شوروی). به عبارت دیگر وجود "دولت حداکثری" یا وجود شرایط "بی دولتی"، از تبعات فقدان توسعه سیاسی می باشد. البته شکل گیری توسعه سیاسی هم منوط به وجود طیفی میانه رو در قدرت و انجام فشار از پایین توسط جنبش های اجتماعی می باشد. در غیر این صورت هیچ حکومتی داوطلبانه با تحدید قدرت و اختیارات خود موافقت نمی کند.

تکمله: دست یابی به توسعه متوازن و پایدار یک فرآیند است. انجام حداقلی از توسعه سیاسی باید به سرعت با انجام توسعه اقتصادی و توسعه فرهنگی ایمن و بازگشت ناپذیر شود تا نیروهای دموکراسی خواه بتوانند پشتیبانی بخش های بیشتری از مردم را برای اجرای فازهای بعدی برنامه توسعه سیاسی جلب نمایند، در غیر این صورت دموکراسی نوپا می تواند به سرعت به خودکامگی بازگردد .

* دانشجوی دکترای جامعه شناسی

مطالب ارزشمندتان را برای ما به آدرس: sabzevarnegar@gmail.com ارسال کنید.


نظر دهید ...
نظر شما :
نام و نام خانوادگی :
پست الکترونیکی :
تصویر امنیتی :
CAPTCHA
نظرات شما ...
یادداشت ها

افکار عمومي و چند نکته ! ​

رئیس‌جمهور واقعی، مقام رهبری است

از شریعتی ساواکی تا مصدق انگلیسی!!

دولت تا اطلاع ثانوی تدارکاتچی است!

برای مردی از تبار خدمت و فروتنی!

چرا سیاست در ایران بسیار جذاب است؟

مردانی که افسار رفتار و زبان خود را ندارند از رفتن به ورزشگاه محروم شوند

باید ضمانت اجرایی منشور حقوق شهروندی تضمین شود

تمامی تلاشم را در جهت دفاع از کیان آموزش و پرورش به کار خواهم بست

فاشیسم دم در ایستاده است!

گریس چرخ های بوروکراسی

مبارزه با اژدهای هفت سر فساد

نقطه پایانی بر یک آپارتاید!

نوید بازگشت امید به سیاست ایران!

از انقلاب دفاع می کنم

حجاب انقلابی و انقلاب حجابی

با وجود هزار انتقاد ریز و درشت

دوازده اشتباه جمعی زمانه ی انقلاب 57

«رفراندوم»؛ راهِ حل اختلاف درباره ی چگونگی نظر «مردم»

شکست اخلاقی آموزش و پرورش

ديكتاتور، تنهاست

جامعه زخم‌خورده اژدهای کومودو

ارزیابی کارنامه شبکه های اجتماعی در اعتراضات اخیر

سهم خواهی بی ثمر

بیانیه انجمن اسلامی معلمان سبزوار پیرامون اعتراضات اخیر کشور

بازخوانی حادثه‌های اخیر و مساله‌ی امنیت ایران

برای گشایش فضای گفت‌وگو و اعتراض اقدامات عملی صورت گیرد

بازیچه بیگانگان یا آتشفشان‌های خودساخته؟

از روحانی ناامیدیم ولی از خودمان نه!

استاني شدن بودجه آموزش‌و‌پرورش؛ فرصت يا چالش‌؟