کد خبر : 8653
Print
مهران صولتی:

چرا جامعه پُر مسأله ای داریم؟

یکشنبه ۲۵ مهر ۱۳۹۵ ساعت ۱۷:۳۳

Image titleسبزوارنگار/چرا جامعه "پُر مسأله" ای داریم؟

✍ مهران صولتی* 

✔️ بهمن مشکینی، مشاور وزیر کشور و معاون امور سازمان‌های مردم‌ نهاد:

امروز کشور در وضعیت خوبی نیست، ایران ۱۱ میلیون حلبی‌نشین دارد. امروز بین ۲.۸ تا ۴ میلیون معتاد در کشور داریم. زنان سرپرست خانوار ۲.۶ میلیون از خانواده‌های ایرانی را شامل می‌شود که بسیاری از اینها زنان نسبتا جوان هستند. جامعه ما اکنون با طلاق ۲۶ درصدی و در بعضی مناطق ۶۰ درصدی روبه‌رو است؛ اینها آمارهایی است که ما خدمت رهبری هم عرض کردیم. سرمایه اجتماعی (اعتماد ، رضایت ، مشارکت نهادی ) زیر میانگین است و این یعنی فاجعه.

گزارش فوق ابعاد تکان دهنده ای از مسائلی را بازتاب می دهد که جامعه ایرانی در سال ۹۵ با آن ها دست و پنجه نرم می کند . هر چند که می توان انتظار داشت به دلیل دولتی بودن ، گزارش تا حدی تلطیف شده است. جامعه ایران ، جامعه " پرمساله " ای است (استاد بزرگواری می گفتند که جامعه شناسان لهستانی تنها مساله اجتماعی کشورشان را بیکاری می دانسته اند) . جامعه شناسان ویژگی های یک مساله اجتماعی را عمومی ، جمعی ، تاریخی ، متنوع و قانونمند بودن ، و همچنین امید داشتن به کنترل آن ها می دانند . با این توصیف می توان گزارش مشاور وزیر کشور را گواهی بر ازدیاد" مسائل اجتماعی " در ایران امروز می توان دانست . اما چرا ما با چنین وضعیتی روبرو هستیم ؟

1⃣ وجود سنت دیرینه و مقاوم : هر چند که جهان پست مدرن امروز ، فی نفسه بی ثبات و متلاطم است ولی واقعیت این است که کشورهایی که از سنت موم آسا و ملایم تری برخوردارند در ایجاد سازگاری با مدرنیته موفق تر عمل کرده اند . کشورهای جنوب شرق آسیا از این جمله اند. در حالی که کشورهایی همچون ایران که از تاریخ بلندتر و سنت مقاوم تری برخوردار هستند به دلیل عدم دستیابی به تلفیقی کارآمد میان سنت و مدرنیته با مسائل اجتماعی بیشتری مواجه هستند.

2⃣ جایگاه پیرامونی ایران در نظام جهانی :بر اساس مدل والرشتاین (تقسیم جهان به کشورهای مرکز ، نیمه پیرامون و پیرامونی ) ، جایگاه پیرامونی ایران شرایطی را برای ما پدید آورده است که ما به ناگزیر باید پذیرنده مسائل جهانی، و به تبع آن مصرف کننده راه حل های جهان اول باشیم . راه حل هایی که به دلیل ناسازگاری با شرایط ایران منجر به شکل گیری بحران های بیشتر شده است .چنین الزاماتی (ضرورت عقب نماندن از جهان اول ) موجب شکل گیری توسعه ای برون زا و بی اعتنا به پیچیدگی های فرهنگی کشور شده و بر حجم و عمق مسائل اجتماعی موجود افزوده است.

3⃣ سنت " چیرگی " به جای سنت " توافق" : تاریخ ایران زمین مشحون از" پاک کردن صورت مساله" ، به جای "حل مساله" است . عدم شکل گیری " خرد سیاسی " به عنوان ؛ جایگزینی توافق و اجماع ، به جای چیرگی و حذف ، ایران را به جامعه ای کوتاه مدت تبدیل کرده که در آن فرصت و امنیتی برای اجرا و تداوم برنامه های توسعه محور وجود نداشته است .شرایطی که در آن معمولا حاکمان با حذف رقیبان به قدرت دست یافته و سپس کوشیده اند تا با خاموش کردن صدای مخالفان ، حکومت خود را تداوم بخشند . وضعیتی که در آن   " اپوزیسیون " هیچ گاه از جانب حکومت های مختلف به رسمیت شناخته نشده است . تنها کشوری در جهان که فقط در طول یک سده، تجربه دو انقلاب سرنوشت ساز داشته است .

4⃣ حاکمیت اندیشه چپ :چپ زدگی به معنای عاملیت تمامی مشکلات کشور را به سرمایه داری جهانی منسوب کردن، و تنها راه رهایی را ایجاد انقلاب دانستن سابقه نامناسبی در تاریخ معاصر ایران دارد .اندیشه ای که کوشید تا بدون توجه به شرایط تاریخی - مذهبی کشور و با ساده سازی مناسبات اجتماعی ، انقلاب را به عنوان راه حل نهایی تمام مشکلات معرفی و رقبای خود را به عنوان ضد انقلاب از عرصه سیاسی حذف کند. نحله ای که راه حل اصلاح گام به گام را با برچسب سازش کاری نواخته و مجال شکل گیری اعتدال پس از انقلاب را از کشور سلب کرد.

نکته پایانی : جامعه ایران از فرط ازدیاد مسائل اجتماعی ، یک جامعه مدرن بدقواره (جلایی پور) است . جامعه که در آن به تدریج تهدیدها بر فرصت ها تفوق می یابند . زمان برای جبران اندک است ...

* دانشجوی دکترای جامعه شناسی

مطالب ارزشمندتان را برای ما به آدرس: sabzevarnegar@gmail.com ارسال کنید.

نظر دهید ...
نظر شما :
نام و نام خانوادگی :
پست الکترونیکی :
تصویر امنیتی :
CAPTCHA
نظرات شما ...
یادداشت ها

افکار عمومي و چند نکته ! ​

رئیس‌جمهور واقعی، مقام رهبری است

از شریعتی ساواکی تا مصدق انگلیسی!!

دولت تا اطلاع ثانوی تدارکاتچی است!

برای مردی از تبار خدمت و فروتنی!

چرا سیاست در ایران بسیار جذاب است؟

مردانی که افسار رفتار و زبان خود را ندارند از رفتن به ورزشگاه محروم شوند

باید ضمانت اجرایی منشور حقوق شهروندی تضمین شود

تمامی تلاشم را در جهت دفاع از کیان آموزش و پرورش به کار خواهم بست

فاشیسم دم در ایستاده است!

گریس چرخ های بوروکراسی

مبارزه با اژدهای هفت سر فساد

نقطه پایانی بر یک آپارتاید!

نوید بازگشت امید به سیاست ایران!

از انقلاب دفاع می کنم

حجاب انقلابی و انقلاب حجابی

با وجود هزار انتقاد ریز و درشت

دوازده اشتباه جمعی زمانه ی انقلاب 57

«رفراندوم»؛ راهِ حل اختلاف درباره ی چگونگی نظر «مردم»

شکست اخلاقی آموزش و پرورش

ديكتاتور، تنهاست

جامعه زخم‌خورده اژدهای کومودو

ارزیابی کارنامه شبکه های اجتماعی در اعتراضات اخیر

سهم خواهی بی ثمر

بیانیه انجمن اسلامی معلمان سبزوار پیرامون اعتراضات اخیر کشور

بازخوانی حادثه‌های اخیر و مساله‌ی امنیت ایران

برای گشایش فضای گفت‌وگو و اعتراض اقدامات عملی صورت گیرد

بازیچه بیگانگان یا آتشفشان‌های خودساخته؟

از روحانی ناامیدیم ولی از خودمان نه!

استاني شدن بودجه آموزش‌و‌پرورش؛ فرصت يا چالش‌؟