کد خبر : 8908
Print
حبیب قربانی:

نقش شادی در مهار آسیب های اجتماعی

شنبه ۲۷ آذر ۱۳۹۵ ساعت ۱۸:۴۶

Image titleسبزوارنگار/نقش «شادی» در مهار آسیب های اجتماعی

به بهانه ی ولادت حضرت رسول اکرم(ص)

گزینش و ترجمه از حبیب قربانی*
در جوامع انسانی، شادی کلید موفقیت است. رضایت از زندگی و امید به آن، با شادی رابطه متقابل دارند. انسان های شاد از سلامت عقلی و جسمی بهتری نسبت به انسان های حزین برخوردارند. یافته های علمی نشان می دهد که اضطراب و افسردگی در عملکرد و سلامت جسمی انسان نقش مهمی دارد. علاوه بر این افسردگی، ویژگی های روحی و اخلاقی انسان را تحت الشعاع خود قرار می دهد. کسانی که احساس شادی و نشاط می کنند بیش از آن ها که دچار استرس و غم هستند، اخلاق و هنجارهای جامعه را محترم می شمارند. در تعاملات اجتماعی نیز، این افراد بیش از دیگران قدر نیکی را می دانند و با پاسخ رفتار نیک، کیفیت زندگی اجتماعی را بهبود می بخشند. 
نتایج تحقیقی که محققان سوئدی در هفته های اخیر به دست آورده اند اثبات می کند که شادی حتی می تواند در بهبود زندگی ماهی ها موثر باشد. 
به گزارش خبرگزاری ایرنا، در تحقیقی، ماهی های «سالمون» در محیط آزمایشگاهی مورد بررسی قرار گرفتند. سالمون از خانواده آزاد ماهیان و تقریبا شبیه ماهی قزل آلا است. ماهی های سالمون جوان، برای رسیدن به دوره بلوغ، باید رودخانه آب شیرین محل تولد خود را ترک و به اقیانوس مهاجرت کنند. لیکن ترس ناشی از سفر به یک محیط ناشناخته می تواند موجب استرس و اضطراب شده، تمایل به مسافرت را در آن ها از میان ببرد. محققان این ماهی ها را با داروی ضد اضطراب درمان کردند. نتایج بهت آوری به دست آمد. شادی باعث شده بود که این ماهی ها سریع تر شنا کرده و دو برابر ماهی های افسرده، در اقیانوس مسافت های جدید و ناشناخته را بپیمایند.
از روزگار باستان شادی یکی از اهداف اصلی زندگی جمعی بوده است. امروزه نیز زندگی بیشتر مردم در محدوده ای سازمان می یابد که شاد زیند. طبق تحقیقات انجام شده در حوزه های مختلف علوم انسانی در مقایسه اجتماعات غمگین و بی غم، منافع بیشماری برای شادی به دست آمده است:  1- روابط دوستانه مردمی که شاد هستند قوی تر است. مردم شاد بیشتر دوست دارند روابط رضایت بخش و عاشقانه ای در زندگی داشته باشند. نروژ به عنوان شادترین کشور دنیا توانسته است جایگاه نخست پایتخت اجتماعی و اقتصاد دنیا را به خود اختصاص دهد. 2- انسان های شاد عملکرد ایمنی بدن شان بهتر است. به عبارت دیگر ویروس ها در صورت انتقال به بدن این افراد، کمتر مجال قدرت نمایی و ایجاد بیماری دارند. هلند به عنوان هشتمین کشور شاد دنیا، رتبه ششم پایتخت اجتماعی و سلامت جهان را به خود اختصاص داده است. 3- مردم شاد راحت تر می خوابند. 4- مردمان شاد نسبت به دیگران دارای خلاقیت بیشتری هستند. کشور دانمارک که رتبه ی دوم شادترین کشورهای دنیا را به خود اختصاص داده است، رتبه نخست خلاقیت و کار آفرینی را نیز کسب کرده است. 5- مردم شاد وقت بیشتری را برای کمک به یکدیگر صرف می کنند. 6- انسان های شاد با نگاهی مثبت مورد قضاوت هم قرار می گیرند. دوست داشتنی بودن، مهارتهای اجتماعی، هوش، جذابیت فیزیکی، اعتماد به نفس و یا نجابت از ویژگی هایی است که برای اعضای گروه خود نام می برند. 7- مردم شاد از کار، ارتباطات اجتماعی یا بازی خود با دیگران، لذت و معنایی متفاوت استنباط می کنند.
این یافته ها چون از تحقیقات بین رشته ای، تجربی، طولانی مدت، مشاهده ای و نمونه ای به دست آمده است، قابل اعتماد هستند. برای مثال کمیت و کیفیت  شادی بر خواب راحت تاثیر می گذارد و یا احساس تنهایی می تواند بر سلول های مغزِ استخوان که وظیفه ی ساخت سلول های خونی بر عهده آن ها است تاثیر منفی داشته باشد. پزشکان تاثیر عوامل اجتماعی که شادی مهمترین آن است را بر سلامت جوامع، 75 درصد تخمین زده اند.  بنابراین، شادی که بی ارتباط با امید به زندگی نیست، نقش غیر قابل انکاری در زندگی جوامع انسانی و به تبعیت آن میزان بهره وری و در نهایت توسعه و پیشرفت دارد. همانگونه که در ماهی های سالمون، شادی موجب افزایش دو برابری طی مسافت و تحرک شده بود، برآیند وجود شادی و نشاط در جامعه می تواند افزایش دو برابری پتانسیل اعضای آن در راه رفاه اجتماعی و حل مشکلات اجتماعی باشد.
بسیاری از آسیب های اجتماعی و از جمله اعتیاد، به خاطر این است که عده ای از اعضای جامعه به دنبال زندگی شاد تر بوده اند. داشتن زندگی شاد هدف همه انسان ها است ولی مشکل این بوده که مسیر و ابزار برای نیل به آن اشتباه انتخاب شده است. عوامل گوناگونی موجب می شوند که انتخاب مسیر برای خشنودی با چالش مواجه شود. نابرابری و تبعیض در توزیع فرصت ها، آموزش نامناسب، بی توجهی سیاستمداران به نیاز جوانان به نشاط و سرور، کمبود فضاهای ورزشی و فرهنگی و به طور کلی به حاشیه رفتن قانون موجب می شود که راه های مردم به سوی شادمانی به باتلاقی از آسیب های اجتماعی و بدبختی منتهی شود.

برای رسیدن به شادی و خوشبختی مسیرهای مختلفی ارائه شده است که از بین آنها رعایت قانون و هنجارهای مورد وفاق اکثریت از اولویت برخوردار است. البته برخی خوشبختی و شادی را با رفاه اقتصادی هم عرض هم می¬دانند اما عده¬ای دیگر معتقدند که شادی صرفا با رفاه اقتصادی به دست نمی آید. در تحقیقات علمی ثابت شده که افراد ثروتمند نسبت به مردم معمولی و متوسط، از زندگی احساس رضایت کمتری دارند. بر اساس یک قول قدیمی، ثروت و رفاه لزوما نمی تواند باعث خوشبختی شود لیکن نبود آن قطعا بدبختی را به دنبال خواهد داشت.

افزون بر این «حمایت اجتماعی» بر خلاف «بی تفاوتی اجتماعی» عامل مهمی در ایجاد جامعه ای خوش و خرم است. بر اساس یک تحقیق که توسط عده ای از جامعه شناسان صورت گرفته است مشخص شد که «حمایت اجتماعی» می تواند به شاد زیستن انسان کمک کند. این تحقیق نشان می دهد افرادی که از جانب خانواده و دوستان مورد حمایت بوده اند بیشتر از کسانی که در حمایت دوستان و خانواده ی خود تردید داشته اند احساس شادی می کنند. علاوه براین وقتی شهروندان به حمایت و مسئولیت پذیری سیاستمداران نسبت به قانون اساسی اطمینان داشته باشند، شادی در جامعه افزایش پیدا می کند. حمایت اجتماعی باعث ایجاد امید و شادمانی در زندگی انسان ها می شود. 
متاسفانه گفته می شود ایرانیان از نظر شادی در بین 142 کشور جهان در رتبه 115 قرار دارند. به عبارت دیگر ایران بیست و هفتمین کشور غمگین دنیا است. هرچند انسان های ثروتمند لزوما شاد نیستند لکن تنگ دستان بیش از دیگران تنگدل می شوند. فقر بیش از همه معلول تبعیض در توزیع مزایای اجتماعی است. با این حال اگرچه بین فقر و غم رابطه مستقیمی وجود دارد اما سیاستمداران برخی کشورها به شیوه های گوناگون تلاش کرده اند تاثیر فقر را بر افزایش آسیب های اجتماعی کاهش دهند. برای مثال هندوستان یکی از فقیر ترین کشورهای دنیا است. در کنار قناعت ناشی از باورهای مذهبی، هنرمندان بالیود با تزریق شور و نشاط در جامعه، موجب شده اند نرخ آسیب های اجتماعی در این کشور بحرانی نباشد.
نبود شادی و نشاط از طرفی و از طرف دیگر گسترش فقر و بیکاری باعث گسترش لجام گسیخته آسیب های اجتماعی می شود. فقر و انوع ناکامی های ناشی از آن، آستانه تحمل مردم را در تعاملات خود کاهش می دهد. به نظر می رسد یکی از راه های کاهش نرخ رشد آسیب های اجتماعی در جامعه تلاش برای بازگرداندن نقش حمایتی و مسئولیت پذیری نهادهای رسمی و غیر رسمی در پیشگاه قانون اساسی است. همچنین توجه به برنامه های نشاط آور فرهنگی، ورزشی و شادی آفرین می تواند بخشی از جوانان سرخورده مستعد کجروی را به دامان جامعه بازگرداند. جامعه ایران امروزه به شدت افسرده است و نیازمند تزریق نشاط تا بتواند در کنار تعدیل آسیب های اجتماعی برخی بحران های ناشی از رشد انواع انحرافات را مهار کند. شادی هدفی است که مردم از روزگار باستان به دنبال آن بوده اند. بدون شادی نظام اجتماعی همچون هواپیمایی که یک موتورش از کار افتاده، قدرت اوج گیری یا فرود امن خود را از دست می دهد.

*کارشناس ارشد مطالعات جهان

مطالب ارزشمندتان را برای ما به آدرس: sabzevarnegar@gmail.com ارسال کنید.

نظر دهید ...
نظر شما :
نام و نام خانوادگی :
پست الکترونیکی :
تصویر امنیتی :
CAPTCHA
نظرات شما ...
فرهنگ و هنر

مجوز هفته نامه ملک بیداری ویژه سبزوار صادر شد

تقدیر از فرماندار ویژه سبزوار به عنوان مقام برتر استان در جشن نوروزگاه

حمایت از کالای ایرانی به فرهنگ سازی نیاز دارد

امور شرعی با اجبار و تحمیل سازگار نیست

بزرگداشت حکیم حاج ملاهادی سبزواری در سبزوار

حمید ضیایی‌پرور مدیرکل مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی رسانه‌ها شد

تعطیل کردن نقد در جامعه به ضرر خود مسئولین است

نقطه پایانی بر یک آپارتاید!

حجاب انقلابی و انقلاب حجابی

ضرورت احداث کتابخانه های عمومی در مناطق حاشیه شهر سبزوار

علوم اجتماعی و محدودیت‌های قدرت

چهار بحران در مقابل تمدن ایران!

مردی که معلولیت را بی اثر کرد

آیین افتتاح نمایشگاه جاذبه های گردشگری ومعرفی اقوام ایرانی وصنایع دستی برگزار شد

چگونه می توانیم" شهری شاد" داشته باشیم؟

منزل حمید ممتحنی به دانشگاه حکیم سبزواری واگذار شد

فصل‌نامه «بیهق‌نامه» با حضور وزیر ارشاد رونمایی شد

سالانه بیش از 20 میلیون مسافر از محورهای ارتباطی سبزوار عبور می کنند

هفتمین همایش ملی ابوالفضل بیهقی برگزار شد

هنر؛ بهترین ابزار جهت توانمندسازی جامعه معلولان است

برنامه محوری افق روشنی در اختیار مدیران قرار می دهد

مشکلات فرهنگی و اجتماعی سبزوار مشخص شده است

در کجای آموزش جهان ایستاده‌ایم؟

ادبیات کودک آموزش و پرورش را کمک می کند تا آموزش های زندگی بهتری به دانش آموزان ارائه شود

1200 خانوار تحت پوشش داریم

مردم را غریبه ندانید

اختصاص 6 میلیارد ریال برای کاووش در تپه باستانی سبزوار

فعالیت روزانه 1300 نفر در مراکز کانون پرورش فکری سبزوار

سخنی با مسؤولین میراث فرهنگی سبزوار

کوپال؛ بهترین فیلم جشنواره‌ی بین المللی آمستردام