کد خبر : 8985
Print
علی پورسلیمان:

منشور حقوق شهروندی؛ آموزش و پرورش و لزوم بازخوانی نقش مدرسه

پنجشنبه ۲۳ دی ۱۳۹۵ ساعت ۰۸:۴۴

Image titleسبزوارنگار/منشور حقوق شهروندی روز بیست و نهم آذرماه 1395 در همایش قانون اساسی و حقوق ملت با حضور رئیس جمهوری و جمع زیادی از وکلا، حقوق دانان و اساتید و کارشناسان رونمایی و به امضای دکتر روحانی رسید.این منشور شامل 120 ماده می باشد و مهم ترین منبع ارجاعات قانونی این منشور ؛ « قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران » است .

در بخش « سازوکار اجرا و نظارت بر حسن اجرای حقوق شهروندی » آمده است :
" رئیس‌جمهور برای نظارت، هماهنگی و پیگیری اجرای مناسب تعهدات دولت در این منشور، دستیار ویژه‌ایرا تعیین می‌نماید . "
مطابق بند 3 از این بخش ، دستگاه‌های تابع قوه مجریه موظف‌اند برنامه اصلاح و توسعه نظام حقوقی مربوط به خود را ظرف مدت شش ماه از انتشار این منشور تهیه و در اختیار دستیار ویژه ریاست جمهوری قرار دهند .همچنین مطابق بند 4 این بخش ، وزارتخانه‌های آموزش‌ و پرورش، علوم، تحقیقات و فن‌آوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی برای آشنایی هرچه بیشتر دانش آموزان و دانشجویان با آموزه‌های حقوق شهروندی، ترتیبات لازم را اتخاذ می‌نمایند.
« منشور حقوق شهروندی » گامی به جلو در مورد توجه به حقوق و مسئولیت های متقابل حاکمیت و  مردم است و به نظر نگارنده سندی فرهنگی در جهت شناخت هر چه بیشتر مردم و جامعه در مورد حقوق و جایگاه آنان بوده و اقدامی قابل تقدیر است .

نکته مهم در این منشور آن است که برای استیفا و ارتقای حقوق شهروندی همکاری سایر قوا و نهادها و مشارکت مردم، تشکل‌ها، اتحادیه‌های صنفی، سازمان‌های مردم‌نهاد و بخش خصوصی  را ضروری دانسته است و این مهم وجهه فرهنگی این منشور را بیش از پیش تقویت می کند .این نکته ای مهم برای جلب مشارکت همه افراد جامعه جهت هم افزایی در برابر حقوق و مسئولیت های خویش است .
افراد جامعه با آگاهی از حقوق و وظایف خویش و با تکیه بر اصل " کنش گری" می توانند و باید مطالبه گر این  حقوق باشند .اما از منظر " یک معلم " و نیز " کنش گر رسانه ای " به نقد برخی ز بخش ها که در ارتباط با  آموزش است می پردازم .

یک بخش از منشور حقوق شهروندی ( ظ ) به " حق آموزش و پژوهش " اختصاص یافته است .
از 12 موردی که به این بخش اختصاص یافته است به حقوق استادان ، دانشجویان ، دانش آموزان و توان خواهان ( معلولان ) اشاره گردیده است اما نامی از معلمان به میان آورده نشده است ؛ به عنوان مثال ؛ در ماده 106 چنین آمده است :
" جوامع علمی، حوزوی و دانشگاهی از آزادی و استقلال علمی برخوردارند، استادان، طلاب و دانشجویان در اظهارنظر آزادند و آن‌ها را نمی‌توان به‌صرف داشتن یا ابراز عقیده در محیط‌های علمی مورد تعرض و موأخذه قرارداد یا از تدریس و تحصیل محروم کرد. اساتید و دانشجویان حق دارند نسبت به تأسیس تشکل‌های صنفی، سیاسی، اجتماعی، علمی و غیره و فعالیت در آن‌ها اقدام کنند. "پرسش این است که چرا  آموزش و پرورش و جامعه یک میلیونی فرهنگیان و معلمان از این بند مستثنی شده اند ؟مگر نه این است که درون دادهای محیط های دانشگاهی و حوزوی و علمی همان برون دادهای  نظام آموزشی ( مدرسه ) هستند ؟ در ماده 105 این منشور آمده است :
" همه استادان و دانشجویان حق بهره‌مندی از مزایای آموزشی و پژوهشی ازجمله ارتقا را دارند. اعطای تسهیلات و حمایت‌های علمی ازجمله فرصت مطالعاتی، بورسیه و غیره صرفاً باید بر اساس توانمندی‌های علمی، شایستگی، فارغ از گرایش‌های جناحی و حزبی و مانند این‌ها باشد."

آیا معلمان به عنوان کارگزاران اصلی نظام آموزشی چنین حقی را دارند ؟

آیا " ارتقای حرفه ای " آنان در جهت " تربیت معلم حرفه ای " به رسمیت شناخته می شود ؟حتی با وجود تاکید اسناد بالادستی مانند سند تحول بنیادین در زمینه ارتقای توان مندی های معلمان و توجه به " هویت حرفه ای " که در " راهکار 6 – 11- این سند مورد توجه قرار گرفته است ؛ هنوز وزارت آموزش و پرورش قادر به طراحی و اجرای آموزش ضمن خدمت فراگیر در این زمینه و متناسب با نیازهای حرفه ای آنان نیست .

نکته مهم تر آن که با وجود ضعف مفرط وزارت آموزش و پرورش در زمینه ارتقای حرفه ای معلمان ، بخشنامه شماره۱۷۰۰۶۱مورخه ۹۳/۱۲/۲۴ سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور به یک مانع در برابر ادامه تحصیل معلمان مبدل شده است .
بر اساس این دستور العمل ، پس از استخدام تنها یک مدرک بالاتر اعمال خواهد شد.

در واقع ، وزارت آموزش و پرورش تاکنون نشان داده است که فاقد توانایی و مدیریت لازم برای ارتقای حرفه ای در زمینه آموزش های ضمن خدمت کارکنان است و از سوی دیگر هم با اعمال این بخشنامه عملا مانع ادامه تحصیل معلمان و افزایش سطح آگاهی های حرفه ای گردیده است 
اخیرا برخی از افراد و نیز نمایندگان مجلس گفته اند که این منشور در مدارس تدریس شود .
اگر چه این کار در فلسفه خویش قابل دفاع است اما متاسفانه به دلایل مختلف که مهم ترین آن ناکارآمدی برنامه ریزی آموزشی و درسی است ناکام خواهد ماند . حجم بالای مواد درسی و نیز عدم تناسب میان مواد درسی و زمان آموزش به عنوان دو عامل مهم موجب شده است تا یک ترافیک حجیم و زاید در تقویم  آموزشی و تربیتی مدرسه شکل بگیرد .افزودن مواد دیگر به این برنامه با توجه به امکانات و شرایط موجود نظام آموزشی فارغ از جنبه تبلیغاتی و نمایشی آن ، سودی برای آن نخواهد داشت .

این یک واقعیت است که در حال حاضر ، " مدرسه " فاقد توان و پتانسیل لازم و کافی جهت آموزش مهارت های شهروندی و تربیت دانش آموز به عنوان " شهروند " است .
مساله ای که در حال حاضر مدارس را مشغول کرده است ارائه پاره ای از محفوظات و مکررات به دانش آموزان است که به درد آنان نمی خورد .حتی محدود کردن آموزش حقوق شهروندی به دانش آموزان در قالب یک کتاب درسی و اختصاص نمره به آن بدون آن که بسترسازی لازم برای آن صورت گیرد به نوعی اشتغال فکری بیشتر و طولانی تر کردن برنامه امتحانی مدارس خواهد بود .
معضل و به عبارتی بیماری  " نمره محوری " در مدارس با نقشی که موسسات آموزشی – تجاری به عنوان " مافیای آموزش "  در تشدید این وضعیت دارند به هیچ وجه با کیفی سازی آموزش قابل جمع نیست .

متاسفانه در سایه سیاست های و برنامه ریزی های نادرست و غیرعلمی و ناشی از " آزمون و خطا " ؛  « مدرسه » از نقش اصلی خود تهی شده و به مکانی برای کاسبی و تجارت عوامل مختلف تبدیل شده است .
خاستگاه اجرای " منشور حقوق شهروندی " باید مدرسه و آن هم از سنین پیش دبستانی و دبستانی باشد .الزام منطقی این گزینه ؛ بازتعریف " مدرسه " به عنوان نقطه ثقل برنامه ریزی ها و نیز نقش و جایگاه " معلم " در چرخه آموزشی است .
موضوعی که البته در این منشور مغفول مانده است .

نظر دهید ...
نظر شما :
نام و نام خانوادگی :
پست الکترونیکی :
تصویر امنیتی :
CAPTCHA
نظرات شما ...
آخرین اخبار

آیا به همین زودی رسم چهار امضایی را فراموش کردید؟

کسب عنوان قهرمانی تیم بسکتبال سبزوار در لیگ شهرستان های خراسان رضوی

آغاز ساماندهی 9 هزار انشعاب بلاتکلیف آب در سبزوار

جرایم عدم احداث پارکینگ در ساخت و ساز افزایش یافت

میزان تخلفات نفتی در دولت احمدی نژاد اعلام شد

اصولگرایان در راه خانه سالمندان!

حق نداریم بدون ادله کافی کسی را احضار و بازداشت کنیم

وقتی جامعه به خودی و غیرخودی تقسیم شود با جرایم، برخوردهای دوگانه صورت می‌گیرد

آموزش‌ و پرورش در دام حباب نخبه‌پروری

چهار بحران در مقابل تمدن ایران

توجه دولت به مناطق محروم کم نظیر است

ورزش‌هایی که کالری سوزی بالایی دارند

تراکم فروشی، مادر معضلات شهری سبزوار

شبکه‌هاي اجتماعي در عصر جهاني‌شدن؛ تهديدها و چالش‌ها

هفت اولویت شوراهای شهر در دوره پنجم!

اگر محبت او را خواستی؛ محبت خود را دریغ نکن!

زبان نمادین در قرآن از نگاه شریعتی

نقش فرهنگیان در انتخابات 96

خطری بزرگتر از قاتل آتنا اصلانی!

شریعتی، دموکراسی و دموکراسی متعهد

مسابقات ورزشی جام رمضان در سبزوار برگزار شد

پس‌لرزه‌های ۲۴میلیون رأی

باید مطالبه برخورد قانونی با عوامل توهین به مسؤولین نظام به یک گفتمان غالب در کشور تبدیل شد

پیام انتخابات به اصولگرایان

فرصت چندانی باقی نمانده است!

چرا باید فرزندانمان از کودکی به سواد انتقادی مجهز شوند؟

همه باید به رای مردم احترام بگذارند

20 پایگاه اوقات فراغت تابستان در سبزوار فعال شد

هدايت تحصيلي؛ اولويت آموزش و پرورش سبزوار در سال تحصيلي جديد

چرا حمله به روحانی در یک ماه اخیر تشدید شده است؟

سبزوارنگار