کد خبر : 9130
Print
مهران صولتی:

دموکراسی چگونه به دست می آید؟

سه شنبه ۲۴ اسفند ۱۳۹۵ ساعت ۰۰:۲۹

Image titleسبزوارنگار/دموکراسی چگونه به دست می آید؛ از مسیر بحث های نظری یا تلاش های عملی؟

مهران صولتی*

با باز شدن فضای سیاسی در دوران بعد از دوم خرداد بحث پیرامون اولویت اندیشه های روشنفکری یا تلاش های عمل گرایانه جهت نیل به دموکراسی به نحو جدی تری مطرح شد. پیش از این ایام، تلاش های تئوریک نحله روشنفکری دینی و از جمله عبدالکریم سروش، بر تلاش های نظری و نواندیشانه پیرامون آشتی اسلام با مدرنیته متمرکز شده بود. شاید نخستین منتقد این رویکرد میرسپاسی بود که با الهام از آموزه های رورتی درباره" اولویت دموکراسی بر فلسفه" از تقدم تلاش های عملی بر مباحث نظری در گذار به دموکراسی سخن گفت. اینکه نباید زمان و انرژی زیادی را برای بحث های فلسفی درباره توجیه دموکراسی صرف کرد و در عوض باید دست همت از آستین بیرون آورد و در یک کلام ؛ به راه بادیه رفتن به از نشستن باطل...
 در این یادداشت می کوشم به این سئوال بپردازم که کدام یک از این دوگانه برای گذار به دموکراسی اولویت بیشتری دارند؟
 دوگانه ها همیشه جذاب بوده اند و ما را در جهت فهم ساده تر یک معضل فکری یاری می کنند ولی باید هشیار بوده که درک ساده تر یک مساله همیشه به معنای فهم عمیق تر آن نیست! دوگانه های انقلاب/ اصلاح، توسعه/ عقب ماندگی، جامعه/حکومت، دانشگاه/حوزه و ...همواره در معرض ساده سازی و تقلیل گرایی یک واقعیت پیچیده و چند بعدی هستند و حتی می توانند ما را دچار خطای تحلیلی سازند! واقعیت این است که دموکراسی محصول هم زمانی و هم افزایی بحث های نظری و تلاش های عملی است. به این دلیل واضح که بدون آماده بودن حداقلی از آزادی بیان، انجام انتخابات و رسانه ها امکانی برای شکل گیری مباحثات نظری پیرامون شیوه های نیل به دموکراسی وجود ندارد، همچنین بدون حداقلی از مباحثه بر سر آموزه های مردم سالارانه درباره اهمیت انتخابات، احزاب و مطبوعات، امکانی برای شکل گیری این نهادها وجود ندارد.بنابراین نباید در دام اولویت یکی بر دیگری افتاد و همه فعالیت ها را منوط به تحقق کامل یک طرف کرد. کنش گری مسئولانه اقتضا می کند که هم با دامن زدن به گفتگوهای جمعی و روشنفکری در جهت غنای هرچه بیشتر حوزه عمومی بکوشیم و هم دستی در رونق هر چه بیشتر نهادهای مدنی داشته باشیم. از سوی دیگر تاریخ یکصد سال گذشته نشان داده است که نمی توان بی اعتنا به اصلاح دولت، تلاش های دموکراسی خواهانه را تنها با اتکا بر جامعه به پیش برد. اصلاحات در ایران از مسیر تحول دموکراتیک و همزمان جامعه و حکومت می گذرد و غفلت از یکی به تکرار چرخه آزادی-هرج و مرج- استبداد می انجامد. از همین رو تلاش برای حضور میانه روها در ساختار قدرت شرط ضروری برای گذار به دموکراسی در نظریه های متاخر جامعه شناسی سیاسی تلقی می شود. لذا در کنار تلاش در جامعه مدنی باید از روزنه های ایجاد شده به وسیله فرصت انتخابات، جهت حضور میانه روها در ساختار قدرت و به تبع آن تقویت بیشتر جامعه مدنی بهره جست.
دموکراسی مقصدی نیست که به آن دست یابیم و سپس استراحت پیشه کنیم! راهی است پر فراز و نشیب که باید منزل به منزل آن را بپیماییم تا بتوانیم اندکی زیست جمعی خود را خوشایندتر سازیم.

* دانشجوی دکترای جامعه شناسی

مطالب ارزشمندتان را برای ما به آدرس: sabzevarnegar@gmail.com ارسال کنید.

نظر دهید ...
نظر شما :
نام و نام خانوادگی :
پست الکترونیکی :
تصویر امنیتی :
CAPTCHA
نظرات شما ...
یادداشت ها

افکار عمومي و چند نکته ! ​

رئیس‌جمهور واقعی، مقام رهبری است

از شریعتی ساواکی تا مصدق انگلیسی!!

دولت تا اطلاع ثانوی تدارکاتچی است!

برای مردی از تبار خدمت و فروتنی!

چرا سیاست در ایران بسیار جذاب است؟

مردانی که افسار رفتار و زبان خود را ندارند از رفتن به ورزشگاه محروم شوند

باید ضمانت اجرایی منشور حقوق شهروندی تضمین شود

تمامی تلاشم را در جهت دفاع از کیان آموزش و پرورش به کار خواهم بست

فاشیسم دم در ایستاده است!

گریس چرخ های بوروکراسی

مبارزه با اژدهای هفت سر فساد

نقطه پایانی بر یک آپارتاید!

نوید بازگشت امید به سیاست ایران!

از انقلاب دفاع می کنم

حجاب انقلابی و انقلاب حجابی

با وجود هزار انتقاد ریز و درشت

دوازده اشتباه جمعی زمانه ی انقلاب 57

«رفراندوم»؛ راهِ حل اختلاف درباره ی چگونگی نظر «مردم»

شکست اخلاقی آموزش و پرورش

ديكتاتور، تنهاست

جامعه زخم‌خورده اژدهای کومودو

ارزیابی کارنامه شبکه های اجتماعی در اعتراضات اخیر

سهم خواهی بی ثمر

بیانیه انجمن اسلامی معلمان سبزوار پیرامون اعتراضات اخیر کشور

بازخوانی حادثه‌های اخیر و مساله‌ی امنیت ایران

برای گشایش فضای گفت‌وگو و اعتراض اقدامات عملی صورت گیرد

بازیچه بیگانگان یا آتشفشان‌های خودساخته؟

از روحانی ناامیدیم ولی از خودمان نه!

استاني شدن بودجه آموزش‌و‌پرورش؛ فرصت يا چالش‌؟