کد خبر : 9480
Print
مهران صولتی:

چگونه می توانیم" شهری شاد" داشته باشیم؟

یکشنبه ۱۰ دی ۱۳۹۶ ساعت ۲۱:۵۳

Image titleسبزوارنگار/چگونه می توانیم" شهری شاد" داشته باشیم؟

مهران صولتی*

برای جامعه ای که به سوی ناامیدی و افسردگی در حرکت است، بسیار طبیعی به نظر می رسد که امید آفرینی و نشاط بخشی از اهمیت زیادی برخوردار باشد. از همین رو اندیشیدن به مقوله " شادی" و تلاش برای فراهم نمودن لوازم آن می تواند در زمره ضروری ترین اقدامات تلقی شود. اما روشن است که دستیابی به شادی بدون فهم صحیح از این مقوله راه به جایی نمی برد. در این میان فهم اجتماعی، همدلانه و تفسیری از این مقوله می تواند به تعمیق موضوع کمک کند. لذا این یادداشت بر آن است تا با فاصله گرفتن از نگاه رایج و روان شناسانه، نوعی نگرش جامعه شناسانه نسبت به مقوله شادی را در کانون تحلیل خود قرار دهد:

شادی "اجتماعی" است: در روزگاری که  رویکرد روان شناختی غالب از شادی، عبارت از حرکت به سوی حذف محرک های  محیطی ناگوار در محیط کار، خویشاوندان و خانواده می باشد و بر فراهم نمودن محیطی سالم، بهداشتی و بدون حضور دیگران تاکید می ورزد، نگاه جامعه شناسانه به شادی، این مقوله را اجتماعی و با حضور سایر افراد تلقی می کند. در این نگاه، شادی ارتباطی نزدیک با روابط اجتماعی، تفسیر موقعیت، کارکرد نهادها و مشارکت اجتماعی می یابد‌. انسانها موجوداتی منفعل نیستند که صرفا با حضور در محافل و مجالس طنز و سرگرمی( مشابه دورهمی و خندوانه)، به نشاط دست می یابند بلکه افرادی اجتماعی اند که می کوشند با حضور موثر و نقش آفرین در جامعه، به تفسیری رضایت بخش از زندگی دست یابند. از همین رو داشتن شهر شاد مستلزم فراهم شدن هر چه بیشتر مکان هایی برای شکل گیری امکان های ارتباطی و معناسازی است.

شادی" مشارکتی" است: در حالی که در گفتمان غالب، شادی به معنای در آغوش کشیدن موفقیت ها به دنبال یک رقابت اجتماعی تفسیر می شود، نگاه اجتماعی به شادی آن را مشارکت همدلانه شهروندان در ساخت اجتماعی واقعیت تلقی می کند. از همین رو شادی مستلزم نفی روندهای رو به گسترش تبعیض و طرد و به رسمیت شناختن حضور و مشارکت همه آحاد جامعه می باشد. شادی در این معنا حتی می تواند نقطه آغازی برای یک همکاری گسترده و رضایت بخش اجتماعی برای زیست برابر، عادلانه و هدفمند اجتماعی تلقی شود. در چنین تفسیری، شادی نه محصول پیروزی بر دیگران، بلکه نتیجه روابط فعال و مشارکت جویانه همه شهروندان می باشد.

شادی "برساختی" است: در رویارویی میان گفتمان های مختلف در جهان امروز، نقش رسانه ها در ارائه تصویری واقعی یا کاذب از مقوله شادی بسیار چشمگیر است. از همین رو عرضه این مقوله در تعبیری" خوش باشانه" یا تفسیری" رضایت مندانه" می تواند مبتنی بر تصویر ارائه شده از سوی رسانه ها باشد. اولی همان است که سرمایه داری تا کنون کوشیده است آن را ملازم با مصرف نشان دهد و دومی عبارت از زیستن در متن روابط برابر و عادلانه می باشد. از همین رو سراغ گرفتن از شادی اصیل در دنیایی که رسانه ها معیارهای شاد بودن را تعریف می کنند، امری دشوار به نظر می رسد.

شادی" عمومی" است: تاکید بر اجتماعی بودن شادی نمی تواند صفت عمومی بودن آن را به طور کامل منتقل کند. عمومی بودن بیشتر بر شکل گیری انبوهه ها تاکید دارد. در چنین وضعیتی است که شرکت کنندگان در یک کارناوال خیابانی می توانند با به اشتراک گذاشتن هیجانات اجتماعی خود، دیگران را هم به سهیم شدن در این تجربیات فراخوانند. در این میان حتی حضور در جنبش های اجتماعی مدرن هم می تواند نوعی مشارکت در فرایند معناسازی و حرکت به سوی نوعی احساس رضایت مندی باشد. در همین راستا حرکت به سوی ایجاد فضاهای عمومی با هدف فراهم آوردن امکانی برای گفتگوهای اجتماعی و به نمایش گذاردن احساسات جمعی ازضروریات شکل گیری شادی تلقی می شود.

نکته پایانی: امروزه شهر به مثابه کانون تجدد، نوآوری و ایده پردازی از اهمیت زیادی برخوردار شده است. مرکزی که می تواند جلوه ای از بروز و ظهور هیجانات، شادی ها، احساسات و تجمعات باشد. متاسفانه هم اکنون تراکم معضلاتی از قبیل ترافیک، تحدید فضاهای عمومی، کنترل های سیاسی، آسیب های اجتماعی و سیاست زدایی موجب سرکوب شادی و امنیتی شدن تجمعات عمومی شده است. پیامدهای چنین وضعیتی هم عبارت از خصوصی شدن شادی، جایگزینی پاساژها به جای پارک ها، کالایی شدن ارزش ها، تجاری شدن مناسبات اجتماعی و افزایش احساس حقارت، بیگانگی و بی پناهی در کلان شهرها می باشد. از همین رو به نظر می رسد پررنگ شدن نگرش جامعه شناختی به پدیده شادی می تواند در شکل گیری درک نوین و روزآمدی از این مقوله متناسب با نیازهای جامعه امروز ایران موثر باشد.

نظر دهید ...
نظر شما :
نام و نام خانوادگی :
پست الکترونیکی :
تصویر امنیتی :
CAPTCHA
نظرات شما ...
یادداشت ها

علوم اجتماعی و محدودیت‌های قدرت

چهار بحران در مقابل تمدن ایران!

شکست را بپذیریم!

بررسی علل تخریب ساختمان ها در زلزله ۲۱آبان۹۶ غرب کشور(قسمت پنجم)

چگونه می توانیم یک "معلم الهام بخش" باشیم؟

آيا بودجه 97 آموزش‌‌و‌پرورش، بودجه‌اي متفاوت است؟

جامعه ی مدنی مهمترین رکن اصلاح و توسعه ی جامعه

بررسی علل تخریب ساختمان ها در زلزله 21 آبان۹۶ غرب کشور(قسمت چهارم) ​

گزارش صد‌ روزه و وعده‌هايي که اجرايي نشد!

بررسی علل تخریب ساختمان ها در زلزله ۲۱آبان۹۶ غرب کشور (قسمت سوم)

چگونه می توانیم" شهری شاد" داشته باشیم؟

بررسی علل تخریب ساختمان ها در زلزله 21آبان۹۶ غرب کشور (قسمت دوم)

اختلاس در صندوق ذخيره فرهنگيان و چند پرسش

بیانیه انجمن اسلامی معلمان سبزوار درباره فاجعه زلزله غرب کشور

آقاي رئيس‌جمهور! گويا ديگر به رأي معلمان نيازي نداريد!

بررسی علل تخریب ساختمان ها در زلزله 21آبان 96 غرب کشور(قسمت اول) ​

بودجه‌ريزي عملياتي و تاثير آن بر بودجه آموزش‌و‌پرورش

رنجنامه انجمن اسلامی معلمان سبزوار خطاب به رییس جمهوری اسلامی ایران

در کجای آموزش جهان ایستاده‌ایم؟

به ابراهيم يزدي جفا كرديم

بیانیه انجمن اسلامی معلمان درباره تحولات مربوط به انتخاب شهردار سبزوار

مردم را غریبه ندانید

چرا احمدی نژاد دوباره به عضویت مجمع تشخیص مصلحت نظام درآمد؟

آزمون مجلس در برابر مطالبات فرهنگيان

نامه سرگشاده انجمن اسلامی معلمان خطاب به اعضای شورای شهر سبزوار درباره سازوکار انتخاب شهردار آینده

به بهانه روز خبرنگار

انتخاب کابینه دوم روحانی از چه منطقی پیروی می کند؟

پیام تبریک معاون استاندار و فرماندار ویژه سبزوار به مناسبت روز خبرنگار

پیام تبریک مدیریت آموزش و پرورش سبزوار به مناسبت روز خبرنگار

انتخاب بطحایی؛ يک گام به جلو يا بازگشت به عقب؟

سبزوارنگار