کد خبر : 9480
Print
مهران صولتی:

چگونه می توانیم" شهری شاد" داشته باشیم؟

یکشنبه ۱۰ دی ۱۳۹۶ ساعت ۲۱:۵۳

Image titleسبزوارنگار/چگونه می توانیم" شهری شاد" داشته باشیم؟

مهران صولتی*

برای جامعه ای که به سوی ناامیدی و افسردگی در حرکت است، بسیار طبیعی به نظر می رسد که امید آفرینی و نشاط بخشی از اهمیت زیادی برخوردار باشد. از همین رو اندیشیدن به مقوله " شادی" و تلاش برای فراهم نمودن لوازم آن می تواند در زمره ضروری ترین اقدامات تلقی شود. اما روشن است که دستیابی به شادی بدون فهم صحیح از این مقوله راه به جایی نمی برد. در این میان فهم اجتماعی، همدلانه و تفسیری از این مقوله می تواند به تعمیق موضوع کمک کند. لذا این یادداشت بر آن است تا با فاصله گرفتن از نگاه رایج و روان شناسانه، نوعی نگرش جامعه شناسانه نسبت به مقوله شادی را در کانون تحلیل خود قرار دهد:

شادی "اجتماعی" است: در روزگاری که  رویکرد روان شناختی غالب از شادی، عبارت از حرکت به سوی حذف محرک های  محیطی ناگوار در محیط کار، خویشاوندان و خانواده می باشد و بر فراهم نمودن محیطی سالم، بهداشتی و بدون حضور دیگران تاکید می ورزد، نگاه جامعه شناسانه به شادی، این مقوله را اجتماعی و با حضور سایر افراد تلقی می کند. در این نگاه، شادی ارتباطی نزدیک با روابط اجتماعی، تفسیر موقعیت، کارکرد نهادها و مشارکت اجتماعی می یابد‌. انسانها موجوداتی منفعل نیستند که صرفا با حضور در محافل و مجالس طنز و سرگرمی( مشابه دورهمی و خندوانه)، به نشاط دست می یابند بلکه افرادی اجتماعی اند که می کوشند با حضور موثر و نقش آفرین در جامعه، به تفسیری رضایت بخش از زندگی دست یابند. از همین رو داشتن شهر شاد مستلزم فراهم شدن هر چه بیشتر مکان هایی برای شکل گیری امکان های ارتباطی و معناسازی است.

شادی" مشارکتی" است: در حالی که در گفتمان غالب، شادی به معنای در آغوش کشیدن موفقیت ها به دنبال یک رقابت اجتماعی تفسیر می شود، نگاه اجتماعی به شادی آن را مشارکت همدلانه شهروندان در ساخت اجتماعی واقعیت تلقی می کند. از همین رو شادی مستلزم نفی روندهای رو به گسترش تبعیض و طرد و به رسمیت شناختن حضور و مشارکت همه آحاد جامعه می باشد. شادی در این معنا حتی می تواند نقطه آغازی برای یک همکاری گسترده و رضایت بخش اجتماعی برای زیست برابر، عادلانه و هدفمند اجتماعی تلقی شود. در چنین تفسیری، شادی نه محصول پیروزی بر دیگران، بلکه نتیجه روابط فعال و مشارکت جویانه همه شهروندان می باشد.

شادی "برساختی" است: در رویارویی میان گفتمان های مختلف در جهان امروز، نقش رسانه ها در ارائه تصویری واقعی یا کاذب از مقوله شادی بسیار چشمگیر است. از همین رو عرضه این مقوله در تعبیری" خوش باشانه" یا تفسیری" رضایت مندانه" می تواند مبتنی بر تصویر ارائه شده از سوی رسانه ها باشد. اولی همان است که سرمایه داری تا کنون کوشیده است آن را ملازم با مصرف نشان دهد و دومی عبارت از زیستن در متن روابط برابر و عادلانه می باشد. از همین رو سراغ گرفتن از شادی اصیل در دنیایی که رسانه ها معیارهای شاد بودن را تعریف می کنند، امری دشوار به نظر می رسد.

شادی" عمومی" است: تاکید بر اجتماعی بودن شادی نمی تواند صفت عمومی بودن آن را به طور کامل منتقل کند. عمومی بودن بیشتر بر شکل گیری انبوهه ها تاکید دارد. در چنین وضعیتی است که شرکت کنندگان در یک کارناوال خیابانی می توانند با به اشتراک گذاشتن هیجانات اجتماعی خود، دیگران را هم به سهیم شدن در این تجربیات فراخوانند. در این میان حتی حضور در جنبش های اجتماعی مدرن هم می تواند نوعی مشارکت در فرایند معناسازی و حرکت به سوی نوعی احساس رضایت مندی باشد. در همین راستا حرکت به سوی ایجاد فضاهای عمومی با هدف فراهم آوردن امکانی برای گفتگوهای اجتماعی و به نمایش گذاردن احساسات جمعی ازضروریات شکل گیری شادی تلقی می شود.

نکته پایانی: امروزه شهر به مثابه کانون تجدد، نوآوری و ایده پردازی از اهمیت زیادی برخوردار شده است. مرکزی که می تواند جلوه ای از بروز و ظهور هیجانات، شادی ها، احساسات و تجمعات باشد. متاسفانه هم اکنون تراکم معضلاتی از قبیل ترافیک، تحدید فضاهای عمومی، کنترل های سیاسی، آسیب های اجتماعی و سیاست زدایی موجب سرکوب شادی و امنیتی شدن تجمعات عمومی شده است. پیامدهای چنین وضعیتی هم عبارت از خصوصی شدن شادی، جایگزینی پاساژها به جای پارک ها، کالایی شدن ارزش ها، تجاری شدن مناسبات اجتماعی و افزایش احساس حقارت، بیگانگی و بی پناهی در کلان شهرها می باشد. از همین رو به نظر می رسد پررنگ شدن نگرش جامعه شناختی به پدیده شادی می تواند در شکل گیری درک نوین و روزآمدی از این مقوله متناسب با نیازهای جامعه امروز ایران موثر باشد.

نظر دهید ...
نظر شما :
نام و نام خانوادگی :
پست الکترونیکی :
تصویر امنیتی :
CAPTCHA
نظرات شما ...
آخرین اخبار

مرکز مشاوره تخصصی کودکان اوتیسم تاسیس می شود

علوم اجتماعی و محدودیت‌های قدرت

سرمایه گذاری؛ نیازمند ایجاد پیوست اقتصادی و گردشگری است

تخصیص 500 میلیارد ریال اعتبار برای توسعه مناطق روستایی خراسان رضوی

شناسایی دو هزار و 700فقره انشعاب غیرمجاز آب در سبزوار

مهمترین اولویت های شورای اسلامی شهر سبزوار

چهار بحران در مقابل تمدن ایران!

مردی که معلولیت را بی اثر کرد

کسب عناوین برتر استانی توسط بانوان ووشو کار سبزوار

برخورد با متخلفان ساختمانی

شکست را بپذیریم!

مجازات توهین به معلمین؛ سه تا شش ماه حبس خواهد بود

برگزاری نوزدهمین مانور سراسری زلزله و ایمنی مدارس در سبزوار

همکاری با انجمن اسلامی معلمان برای ما افتخار است

اولویت های کاری فرمانداران معرفی شد

آیین افتتاح نمایشگاه جاذبه های گردشگری ومعرفی اقوام ایرانی و صنایع دستی به روایت تصویر

آیین افتتاح نمایشگاه جاذبه های گردشگری ومعرفی اقوام ایرانی وصنایع دستی برگزار شد

معلمان گاهی به خاطر مطالبات صنفی، برچسب ضد امنیتی می خورند

سرمایه داروسازی طاها، طی سی ماه گذشته، 6برابر شده است

کمک 800 میلیارد ریالی خیران به آموزش و پرورش خراسان رضوی

باید تکلیف خود را درباره «پلورالیسم» در جامعه روشن کنیم

بررسی علل تخریب ساختمان ها در زلزله ۲۱آبان۹۶ غرب کشور(قسمت پنجم)

چگونه می توانیم یک "معلم الهام بخش" باشیم؟

آيا بودجه 97 آموزش‌‌و‌پرورش، بودجه‌اي متفاوت است؟

جامعه ی مدنی مهمترین رکن اصلاح و توسعه ی جامعه

توان تولید آب پمپاژ در سبزوار به 400لیتر بر ثانیه افزایش می یابد

بررسی علل تخریب ساختمان ها در زلزله 21 آبان۹۶ غرب کشور(قسمت چهارم) ​

گزارش صد‌ روزه و وعده‌هايي که اجرايي نشد!

60 درصد مدارس خراسان رضوی و 40 درصد مدارس سبزوار نیازمند بازسازی است

بررسی علل تخریب ساختمان ها در زلزله ۲۱آبان۹۶ غرب کشور (قسمت سوم)

سبزوارنگار