کد خبر : 9548
Print
مهران صولتی:

ارزیابی کارنامه شبکه های اجتماعی در اعتراضات اخیر

جمعه ۲۷ بهمن ۱۳۹۶ ساعت ۰۸:۵۴

Image titleسبزوارنگار/ارزیابی کارنامه شبکه های اجتماعی در اعتراضات اخیر!

مهران صولتی*

در شماره آذرماه ماهنامه اندیشه پویا، ترجمه پژوهشی در موضوع؛ رسانه های اجتماعی و دموکراسی منتشر شده است با عنوان؛" خدمت و خیانت رسانه های اجتماعی". نویسندگان این مقاله کوشیده اند تا این ادعا را به محک آزمون بگذارند که؛ "وجود شبکه های اجتماعی به نفع دموکراسی است!". و لذا  به معرفی سه تصویر متفاوت از این شبکه ها در جهان امروز پرداخته اند؛ تکنولوژی رهایی بخش، تکنولوژی سرکوب و تکنولوژی جنجال آفرین! نویسندگان تجربه بهار عربی را زاییده تلقی رهایی بخش از شبکه های اجتماعی می دانند و اعتقاد دارند که جوانان پرشور و دموکراسی خواه کوشیدند تا به کمک این تکنولوژی نوعی بسیج توده ای را در برابر استبداد سامان دهند. ولی نویسندگان معتقدند غفلت از جنبه های سرکوب گر این شبکه ها می تواند برای آزادیخواهان زیانبار باشد! حکومت ها معمولا برای مقابله با محتوای رهایی بخش این شبکه ها از سه تاکتیک سرکوبگر بهره می گیرند؛ ایجاد ترس در استفاده کنندگان از این شبکه ها، ایجاد اصطکاک بر سر راه ارسال پیام ها از طریق سانسور یا فیلتر، و نهایتا به راه انداختن سیلابی از پیام های تایید کننده عملکرد حکومت ها! همچنین نویسندگان معتقدند که امروزه شبکه های اجتماعی به فرصتی برای تبلیغات جنجالی گروه های آنارشیست و افراطی تبدیل شده اند که می توانند بنیان دموکراسی در جهان را با مخاطره جدی مواجه سازند! در مجموع نویسندگان همه را دعوت به وداع با خوشبینی تام نسبت به کارکردهای رهایی بخش این شبکه ها و جدی گرفتن ابعاد نگران کننده آن می کنند! 

اگر بخواهیم بر اساس تقسیم بندی پژوهش اخیر درباره کارکرد شبکه های اجتماعی به ویژه تلگرام در مورد ناآرامی های اخیر کشور داوری کنیم چه تحلیلی می توانیم ارائه کنیم؟ واقعیت این است که اگر چه تلگرام در ابتدای اعتراضات اخیر کارکردی رهایی بخش یافت ولی به سرعت تحت تاثیر تحریکات یک کانال جنجال آفرین قرار گرفت! کانالی که در ادامه کوشید تا با تحریف برخی از صداهای موافق حق اعتراض ولی مخالف با فرایند تخریب، نوعی حقانیت برای نوع خاصی از اعتراضات فراهم آورد! به عبارت دیگر در ایران هم این شبکه ها کارکرد دوگانه خود را به رخ کشیدند! از سوی دیگر حکومت نیز فقط در دو فاز اول ایجاد اختلال موفق بود؛ ایجاد ترس و فیلتر! سرعت حوادث به قدری زیاد بود که امکان شکل گیری سیلابی از پیام های تایید آمیز برای عملکرد حکومت فراهم نشد. از سوی دیگر انتشار مجموعه وسیعی از تحلیل های انتقادی در شبکه های اجتماعی که عمدتا "ناشنوایی سیستماتیک" حکومت نسبت به اقشار فرودست و مطالبات ایشان را علت شکل گیری اعتراضات تلقی می کردند، در افزایش حساسیت جامعه نسبت به بخش های فراموش شده ای از مردم موثر بود! ویژگی برجسته این تحلیل ها افزایش حساسیت عمومی بدون القای پیام ناامیدی نسبت به حل آنها بود که به عکس می توانست منجر به حساسیت زدایی شود!  به عبارت دیگر اعتراضات اگر چه موفق شد تا مساله فرودستان را به یک "دغدغه" برای جامعه تبدیل کند ولی هنوز تا تلقی آن به عنوان یک مساله اجتماعی فاصله وجود دارد!

نکته نهایی: اعتراضات دی ماه آزمونی واقعی برای کارکرد شبکه های اجتماعی در ایران بود! مجموعه ای از نارسایی های ساختاری از جمله بحران اعتماد عمومی به رسانه ملی، فقدان شخصیت ها و نهادهای مورد وثوق، ناامیدی فزاینده به بهبود اوضاع و عدم اقناع نسبت به سیاست های منطقه ای نشان داد که چگونه شبکه های اجتماعی می توانند ابعاد وخیم و بحرانی  مناسبات حکومت- ملت را به تصویر بکشند! بحران هایی که در صورت تغافل حکومت از ایجاد اصلاحات واقعی می تواند به تهدید امنیت ملی و تمامیت ارضی ایران بینجامد!

*دانشجوی دکترای جامعه شناسی

مطالب ارزشمندتان را برای ما به آدرس: sabzevarnegar@gmail.com ارسال کنید.

نظر دهید ...
نظر شما :
نام و نام خانوادگی :
پست الکترونیکی :
تصویر امنیتی :
CAPTCHA
نظرات شما ...
آخرین اخبار

مجوز هفته نامه ملک بیداری ویژه سبزوار صادر شد

افکار عمومي و چند نکته ! ​

دفتر صنایع دانشگاه حکیم سبزواری با حضور مسولان و فعالان عرصه صنعت سبزوار و مسولان و اساتید دانشگاه افتتاح شد

بیش از 9 هزار دانش آموز سبزواری خدمات دندانپزشکی گرفتند

تقدیر از فرماندار ویژه سبزوار به عنوان مقام برتر استان در جشن نوروزگاه

ذخیره ۴۰هزار تن گندم در سیلوهای سبزوار

لزوم همکاری تمام نهادها برای مقابله با تکدی گری در سبزوار

مشکل اصلاح‌طلبان این است که نمی‌گویند چگونه می‌خواهند شعارهای خود را محقق کنند

رئیس‌جمهور واقعی، مقام رهبری است

حمایت از کالای ایرانی به فرهنگ سازی نیاز دارد

از شریعتی ساواکی تا مصدق انگلیسی!!

دولت تا اطلاع ثانوی تدارکاتچی است!

برای مردی از تبار خدمت و فروتنی!

وضعیت مرکز معاینه فنی خودرو سبک بیهقی سبزوار افتضاح است

امور شرعی با اجبار و تحمیل سازگار نیست

هلال احمر در نهادینه سازی فرهنگ رانندگی پیشگام است

تحمل جامعه؛ حدی دارد

نباید در اطلاعات مردم سرک کشیده شود

⁣رفراندوم حقِ نسلِ جدید است

سبزوار؛ خانه تاریخی استیری

حذف کنکور 97 برای هنرجویان شاخه فنی و حرفه‌ای

افشای اطلاعات شخصی مشترکان توسط اپراتورها ممنوع شد

سالانه ۱۶۰ نخبه به جمعیت نخبگان خراسان رضوی افزوده می شود

تصفیه ‌خانه شهرک صنعتی سبزوار احداث می شود

کسب مقام دوم رقابت های قهرمانی هندبال دختران دانشجوی دانشگاه های منطقه ۹ کشور توسط تیم دانشگاه حکیم سبزواری

چرا سیاست در ایران بسیار جذاب است؟

بزرگداشت حکیم حاج ملاهادی سبزواری در سبزوار

پژوهشگران برتر دانشگاه حکیم سبزواری تقدیر شدند

حکیم سبزواری به عنوان خاتم الفلاسفه شناخته می شود

حمید ضیایی‌پرور مدیرکل مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی رسانه‌ها شد