کد خبر : 9565
Print
حبیب قربانی:

«رفراندوم»؛ راهِ حل اختلاف درباره ی چگونگی نظر «مردم»

جمعه ۲۷ بهمن ۱۳۹۶ ساعت ۲۰:۱۱

سبزوارنگار/در نظام های سیاسی مردم سالاری، بعد از آفریدگار جهان، خواست و نظر «مردم» اهمیت نخست را برای حاکمیت دارد. به همین خاطر برای پرهیز از اشتباه و سوء تفاهم، در قوانین اساسی این نظام ها تعریف دقیق و مشخصی از مردم وجود دارد. در واقع مردم یک جامعه با همه ی مشابهت ها با هم متفاوت هستند. هنر دموکراسی این است که این تفاوت ها را به فرصت تبدیل کرده و با ارائه ی تعریف دقیقی از مردم به وسیله ی برگزاری همه پرسی، تهدیدات ناشی از تضاد و تفاوت را به فرصت تبدیل می کند. در ایران اهمیت مردم و وفور برگزاری همه پرسی و انتخابات، عامل پایداری انقلاب و افتخاری برای مسئولان محسوب می شود...

Image titleسبزوارنگار/«رفراندوم»؛ راهِ حل اختلاف درباره ی چگونگی نظر «مردم»

حبیب قربانی*

می توان گفت در نظام های سیاسی مردم سالاری، بعد از آفریدگار جهان، خواست و نظر «مردم» اهمیت نخست را برای حاکمیت دارد. به همین خاطر برای پرهیز از اشتباه و سوء تفاهم، در قوانین اساسی این نظام ها تعریف دقیق و مشخصی از مردم وجود دارد. در واقع مردم یک جامعه با همه ی مشابهت ها با هم متفاوت هستند. هنر دموکراسی این است که این تفاوت ها را به فرصت تبدیل کرده و با ارائه ی تعریف دقیقی از مردم به وسیله ی برگزاری همه پرسی، تهدیدات ناشی از تضاد و تفاوت را به فرصت تبدیل می کند. در ایران اهمیت مردم و وفور برگزاری همه پرسی و انتخابات، عامل پایداری انقلاب و افتخاری برای مسئولان محسوب می شود. لیکن در سال های اخیر به دلیل ارائه تعریف ناقص و نادرست از مردم و از طرف دیگر منفت جویی های جناحی و گروهی کشور با آسیب های نگران کننده ای مواجه شده است. اعتراضات و آشوبهای اخیر نتیجه ی تحریف در تعریف مردم و ایجاد فساد و تبعیض بود. در این شرایط منافع ملی و حتی موجودیت گروهایی که فریبکارانه منافع خود را به جای منافع مردم دنبال می کنند با خطر جدی مواجه می شود. با توجه به این شرایط رئیس جمهور محترم در 22 بهمن از رفراندوم سخن به میان آورد. سخنان رئیس جمهور موافقان و مخالفان زیادی داشته است. نباید از یاد برد که ریاست محترم جمهور که با رای 24 میلیونی انتخاب شده، نماینده مردم ایران، به معنای واقعی کلمه در قوه ی مجریه است که هدفش رفع اختلافات و تحریف هایی است که ممکن است در نتیجه ی منفعت جویی های جناحی شکل گرفته باشد. امید است آنها که نظام جمهوری اسلامی ایران را قبول دارند با پرهیز از کج فهمی و منفعت طلبی، راه را بر توسعه و پیشرفت کشور و کاهش آسیب های اجتماعی مسدود نکنند. 
امروزه کاربرد کلمه ی «مردم» بین سیاستمداران، اگر سخنرانی آنان تحلیل محتوا شود؛ از نظر کمی بیشترین فراوانی را به خود اختصاص می دهد. در فرهنگ لغت عمید«مردم» اسمی است که برای ساکنان یک منطقه و انسان هایی که دارای ویژگی یا ویژگی های مشترکی هستند به کار می رود. از کلماتی مانند ملت، ناس، عامه، توده، خلق و با کمی تسامح شهروندان نیز چنین معنایی برداشت می شود. کاربرد فراوان و اهمیت مردم در دوران معاصر به خاطر بازیابی نقش کتمان شده ای است که در نظام های سیاسی به عنوان منشاء قدرت، بر عهده دارند. حاکمان و مردم دو نقش اصلی نظام های سیاسی هستند که نسبت به هم انتظارات متقابلی دارند. هر چه حقوق و تکالیف بهتر رعایت شود، رابطه ی متقابل حاکمان و مردم مستحکم تر خواهد بود. به همین دلیل سیاستمداران در گفتار خود همیشه تلاش می کنند با به کار بردن کلمه ی مردم، ضمن تاکید بر اهمیت آنان،  تکالیف و حقوق شان را بازگو کنند.   
علی رغم وجود نقاط مشابه و مشترک فراوان، مردم یک جامعه متفاوت هستند. در هر کشوری، گروه های سنی، جنسی، قومی و مذهبی گوناگونی زندگی می کنند. حتی ممکن است منافع برخی از این گروه ها با هم متضاد باشند. اما اختلاف نظر بین مردم یک جامعه امری طبیعی است که به خاطر باورها، ارزش ها، علایق و سلیقه های متفاوت آنها شکل می گیرد. به باور بسیاری از اندیشمندان حوزه ی علوم اجتماعی تفاوت و تمایز در زندگی بشر موجب ایجاد رقابت، کشمکش، تضاد و در نتیجه تکامل جامعه می شود. به قول مارکس، تضاد موتور حرکت تاریخ است. بسیاری از انقلابات و جنگ و خونریزی ها از ابتدای تاریخ بشر به دلیل تضاد در منافع بین گروه های ساکن در یک جامعه به وجود آمده است. شکست در جنگ به خاطر عدم همبستگی و تضاد درونی رخ می دهد. 
 مهمترین هنر مردم سالاری این است که با ارائه ی تعریفی جامع از مردم، تهدیدات ناشی از تفاوت و گوناگونی را به فرصت تبدیل کرده و باعث افزایش انسجام ملی می شود. تضاد و گوناگونی منحصرا در نظام های سیاسی مردم سالاری موجب پیشرفت و توسعه ی جامعه می شوند. در نظام های دموکراتیک تعریف ویژه ای از کلمه ی «مردم» ارائه شده و همگان می پذیرند حول محور قانون اساسی پذرفته شده، به قواعد زندگی جمعی وفادار باشند. کثرت گرایی همراه با وحدت به معنای این است که مردم علی رغم رقابت و ستیز گروهی وقتی با همه پرسی به تعریف واحدی از نظر اکثریت می رسند آن را پذیرفته و مانند یک واحد تحت عنوان ملت(مردم) رفتار می کنند.
اصولا تفاوت اساسی نظام های سیاسی مردم سالاری از نظام های خودکامه، الیگارشی و...، تفاوت شان در تعریف و معنایی است که برای کلمه ی «مردم» ارائه می دهند. تا چند دهه پیش در غالب کشورها زنان، بعضی از اقوام یا پیروان مذاهب خاص در ساختار قدرت نقش نداشتند و بنابراین جزو مردم حسوب نمی شدند. بر خلاف نظام شاهنشاهی و ارباب و رعیتی، حق انتخاب کردن و انتخاب شدن برای دسترسی و یا تاثیر بر قدرت سیاسی، از اصول بنیادین مردم سالاری است که بدون تبعیض به همه ی ساکنان یک کشور، فارغ از قومیت، جنسیت و مذهب اعطا می شود. در نظام های مردم سالاری، صندوق آرا، ارزشمندترین گنجینه ای است که تعریف دقیقی از خواست و گرایش اکثریت ساکنان یک منطقه، یا به عبارت دیگر «مردم» یک کشور ارائه می دهد. چنین تعریفی از مردم و تبعیت اقلیت از اکثریت در مردم سالاری موجب می شود تا تضادها و رقابت ها در راستای خواست و منافع ملی(اکثریت) موتور حرکت جامعه به سوی توسعه و تکامل باشد. هند به کشور هفتاد و دو ملت مشهور است و بیشترین تفاوت های مذهبی و نژادی را در خود جای داده است. در گذشته این کشور دائما در گیر جنگ های خونین مذهبی و قومی و فقر و بدبختی بود. حتی مهاتما گاندی، رهبر استقلال این کشور بر سر همین اختلافات به قتل رسید. اما این کشور بعد از فرو پاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال 1991 میلادی، با پیاده کردن دقیق اصول مردم سالاری توانسته است از گوناگونی ها به عنوان یک فرصت استفاده کرده و جایگاه بین المللی شایسته ای به دست آورد.
در ایران 22 بهمن 57 نقطه عطفی برای باز تعریف «مردم» و بازیابی نقش شایسته آنها در حاکمیت بود. حضرت امام خمینی(ره) بارها به انتخاب مردم و جایگاه آنان در تعیین سرنوشت خویش تاکید داشتند. علاوه براین رهبر انقلاب نیز مرتبا به مسئولین گوشزد می کنند که باید قدر مردم را دانست و مطالبات آنان را پیگیری کرد. با این وجود و علی رغم تلاش ها و مجاهدت های فراوان برای حاکمیت مردم بر سرنوشت خویش، در سالیان اخیر برخی جناح های منفعت طلب درونی و خارجی، سعی دارند با تحریفی آشکار در تعریف مردم و خواست آنان با به حاشیه راندن اصول مهمی از قانون اساسی منافع گروهی و کوتاه مدت خود را دنبال کنند. در حقیقت اینان تعمدا از یاد می برند که برگزاری همه پرسی و انتخابات، مشخص کننده ی نظر قاطع مردم و از افتخارات نظام جمهوری اسلامی و مایه بقا و تداوم آن است. در انتخابات رای و نظر مردم بدون واسطه و تحریف نمایش داده می شود. اپوزیسیون خارج نشین و یا داخلی، نباید نظر خود را به جای مردم جا زده و تصویر نادرستی از خواست مردم ارائه دهند. 
در دو اصل 117 و 59 قانون اساسی بر همه پرسی برای به دست آمدن دقیق رای و خواست مردم تاکید شده است. اصل 117 در ارتباط با مصوبات شورای بازنگری قانون اساسی است ولی اصل 59 مرتبط با مسائل بسیار مهم اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی است که باید به تصویب دو سوم از نمایندگان مجلس شورای اسلامی برسد. بدون تردید به قول عباس عبدی، شارع یا قانونگذار بیهوده و محض نمایش این قانون را وضع نکرده است. رئیس محترم جمهور، با توجه به این که در چند سال اخیر برخی با تحریف تعریف مردم آسیب جدی به کشور و نظام جمهوری اسلامی وارد کرده اند پیشنهاد کرده اند که از ظرفیت قانون اساسی و به ویژه اصل 59 برای حل اختلاف جناح ها و برای فهم نظر مردم استفاده کنیم. به نظر می رسد در شرایط حاضر، این پیشنهاد به نفع کلیه ی مردم ایران و حتی آنهایی باشد که با انگ های مختلف ریاست محترم جمهور ایران را مورد لطف و محبت قرار داده اند. همه پرسی و رفراندوم، راهِ حل اختلاف نظرهایی است که هر روزه جناح ها بر آتش آن دمیده و هزینه های سنگین بر مردم نجیب و شریف ایران تحمیل می کنند.

*کارشناس ارشد مطالعات جهان

مطالب ارزشمندتان را برای ما به آدرس: sabzevarnegar@gmail.com ارسال کنید.


نظر دهید ...
نظر شما :
نام و نام خانوادگی :
پست الکترونیکی :
تصویر امنیتی :
CAPTCHA
نظرات شما ...
آخرین اخبار

مجوز هفته نامه ملک بیداری ویژه سبزوار صادر شد

افکار عمومي و چند نکته ! ​

دفتر صنایع دانشگاه حکیم سبزواری با حضور مسولان و فعالان عرصه صنعت سبزوار و مسولان و اساتید دانشگاه افتتاح شد

بیش از 9 هزار دانش آموز سبزواری خدمات دندانپزشکی گرفتند

تقدیر از فرماندار ویژه سبزوار به عنوان مقام برتر استان در جشن نوروزگاه

ذخیره ۴۰هزار تن گندم در سیلوهای سبزوار

لزوم همکاری تمام نهادها برای مقابله با تکدی گری در سبزوار

مشکل اصلاح‌طلبان این است که نمی‌گویند چگونه می‌خواهند شعارهای خود را محقق کنند

رئیس‌جمهور واقعی، مقام رهبری است

حمایت از کالای ایرانی به فرهنگ سازی نیاز دارد

از شریعتی ساواکی تا مصدق انگلیسی!!

دولت تا اطلاع ثانوی تدارکاتچی است!

برای مردی از تبار خدمت و فروتنی!

وضعیت مرکز معاینه فنی خودرو سبک بیهقی سبزوار افتضاح است

امور شرعی با اجبار و تحمیل سازگار نیست

هلال احمر در نهادینه سازی فرهنگ رانندگی پیشگام است

تحمل جامعه؛ حدی دارد

نباید در اطلاعات مردم سرک کشیده شود

⁣رفراندوم حقِ نسلِ جدید است

سبزوار؛ خانه تاریخی استیری

حذف کنکور 97 برای هنرجویان شاخه فنی و حرفه‌ای

افشای اطلاعات شخصی مشترکان توسط اپراتورها ممنوع شد

سالانه ۱۶۰ نخبه به جمعیت نخبگان خراسان رضوی افزوده می شود

تصفیه ‌خانه شهرک صنعتی سبزوار احداث می شود

کسب مقام دوم رقابت های قهرمانی هندبال دختران دانشجوی دانشگاه های منطقه ۹ کشور توسط تیم دانشگاه حکیم سبزواری

چرا سیاست در ایران بسیار جذاب است؟

بزرگداشت حکیم حاج ملاهادی سبزواری در سبزوار

پژوهشگران برتر دانشگاه حکیم سبزواری تقدیر شدند

حکیم سبزواری به عنوان خاتم الفلاسفه شناخته می شود

حمید ضیایی‌پرور مدیرکل مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی رسانه‌ها شد